آیین و زیارت

روستای ابیانه؛ عزاداری با چارقدهای گل‌گلی زنان

فهرست مطالب

یکی از مهم‌ترین مراسم آیینی سرزمین ما، آیین سوگواری برای اباعبدالله الحسین علیه‌السلام است. داستان این امام همام، انسان آزاده و شهید مذهب شیعه که جان خویش را برای پاسداری از حقیقت دین و آیین اسلام فدا کرد، تراژدی بزرگی است که دستمایه خلق وقایع و مراسمات سوگواری ویژه‌ای توسط تمام شیعیان جهان و به‌ویژه ایرانیان شده است. یکی از ویژه‌ترین و هنرمندانه‌ترین این سوگواری‌ها در روستای تاریخی ابیانه برگزار می‌شود.

روستای زیبای ابیانه، از توابع شهرستان نطنز است که مرداد ۱۳۵۴ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. با من در این مطلب از نابرو همراه باشید تا با مراسم تاسوعا در ابیانه بیشتر آشنا شوید.

. ویدئو از مهین ناظری

 

روستای ابیانه

کمی درباره روستای ابیانه

این روستای زیبا یکی از مرتفع‌ترین روستاهای ایران محسوب می‌شود که ۲۲۲۲ متر از سطح دریا اختلاف ارتفاع دارد. معماری بی‌نظیر و چشم‌نوازش آن را به یکی از بدیع‌ترین ابنیه روستایی در ایران تبدیل کرده است. ابیانه در تمام فصول سال، میزبان گردشگردان بسیاری از اقصی نقاط کشور و دنیا است.

روستای ابیانه

برگزاری مراسم عاشورا در ابیانه

مراسم بزرگ روز عاشورا در ابیانه، حرکت سازه‌ای چوبی و نمادین، به نام نخل است. در خصوص ریشه تاریخی ساخت نخل روایات بسیاری وجود دارد؛ اما اساسا از پیش از اسلام نخل نماد حمل پیکر بزرگان بود. ازآنجایی که بنابر روایات، امام حسین(ع) بدون کفن و با سری بریده به شهادت رسیده است، ایرانیان به قصد ادای احترام با حمل نخل در روز عاشورا به تقدیس و بزرگداشت این‌ امام بزرگ می‌پردازند و این آیین باستانی را به وی اختصاص داده‌اند.

روستای ابیانه

نخل گردانی در ابیانه

. ویدئو از مهین ناظری

 

همانطور که گفته شد، نخل یک سازه چوبی است که به گهواره‌ای بزرگ شباهت دارد. این نخل با پارچه‌های رنگی، یراق‌آلات و تزیینات خاص، نقوش اسلامی و آیات قرآن مجید تزیین می‌شود. همچنین وزن آن تا ۵۰۰ کیلوگرم تخمین زده شده است.

روستای ابیانه

این نخل چوبی، توسط تعداد زیادی از عزاداران حمل می‌شود و در تمام محله‌های روستا حرکت می‌کند. همانطور که گفته شد، این روستا در ارتفاع قرار دارد و نخل از ارتفاعات شهر هم بالا برده می‌شود.

روستای ابیانه

. ویدئو از مهین ناظری

نخل ویژه مراسم عاشورا در تمام فصول سال، در اتاقکی مسقف نگهداری می‌شود. این نخل فقط در ایام محرم و روز عاشورا به نشانه شهادت امام حسین(ع) از جایگاه خود بیرون آورده شده و در روستا به حرکت در می‌آید.

روستای ابیانه

در روز عاشورا نخل از بالای روستا و از محل نگهداری‌اش حرکت داده می‌شود. همه مردم چه اهالی روستا و چه گردشگران و میهمانان مراسم، در محله‌ای به نام پرزله جمع می‌شوند و این مراسم معنوی را تماشا می‌کنند. همچنین حین حمل نخل، مردم با چای گرمی که در محله توزیع می‌شود، پذیرایی خواهند شد.

روستای ابیانه

یکی از رسوم زیبا و هم‌ذات پندارانه در این آیین که بین اهالی روستا وجود دارد، این است که حین حرکت نخل از محله‌ها، نخل جلوی خانه افرادی که در سال گذشته عزیزی را از دست داده‌اند، به نشانه احترام و ابراز همدردی، زمانی کوتاه متوقف می‌شود و به متوفی و بازماندگانشان ادای احترام می‌کند.

روستای ابیانه

در ادامه این رسم، صاحب‌خانه هم با پخش خیرات و نذورات، به نخل ادای احترام می‌کند و نخل با طی تمام محله‌های دیگر، تا عصر روز عاشورا به محل اصلی خود باز می‌گردد.

روستای ابیانه

سایر آیین‌های ویژه عاشورا و تاسوعا

آیین «ذاکری‌خوانی» بخش دیگری از این روز است که معمولا در محله یسمون انجام‌ می‌شود. این مراسم از روز اول ماه‌ محرم شروع شده و تا روز عاشورا ادامه دارد. ذاکری‌خوانی نوعی سوگواری است که در آن چند نفر از اهالی روستا با خواندن اشعاری در رثای سالار شهیدان، مداحی را شروع می‌کنند و تمام عزاداران با خواندن گروهی یک بیت به‌صورت ترجیع به این چند نفر پاسخ می‌دهند. این افراد همچون رسم هر ساله، این بیت را زمزمه می‌کنند:

«ما ذاکر اولاد رسول ثقلینیم ای وای مصیبت/ ما جمله عزادار و سیه‌پوش حسینیم ای وای مصیبت»

رسم جالب دیگری که حین حمل نخل برگزار می‌شود، به آیین «جق‌جقه‌زنی» شهرت دارد. عده کثیری از عزاداران جق‌جقه‌های چوبی خاصی در دست می‌گیرند که تکان دادن آن صدای خاصی دارد. این افراد با نواختن ریتم‌های ذاکر، به شور مراسم می‌افزایند و تداعی‌کننده حرکت کاروان اسیران دشت کربلا و غم و اندوهشان می‌شوند.

روستای ابیانه

از جمله دیگر مراسمات روستا می‌توان به آیین «شده‌‌برداری» در روز تاسوعا و آیین «طلوع‌‌خوانی» در صبح عاشورا اشاره کرد. همه این مراسمات نوعی مداحی و ذکر مصیبت در رثای امام حسین(ع) هستند و هر سال در روستای ابیانه با شور و احساس زیادی برگزار می‌شوند.

روستای ابیانه

یکی از جلوه‌های ایرانی-اسلامی این مراسم، حضور زیبای بانوان روستا است. این حضور پرشور را در کمتر شهری می‌توان دید. بانوان با پوشیدن لباس‌های سنتی و روسری‌های گلدار خاص روستا، عزاداران را همراهی می‌کنند و با این رسم زیبا علاوه‌بر چشم‌نوازی مراسم، جنبه‌های عرفانی، ایرانی و رسوم و البسه روستا را به تصویر می‌کشند. به‌این‌ترتیب بر جلوه بیشتر و رسمیت مراسم سوگواری سالار عاشقان می‌افزاید.

روستای ابیانه

لباس زنان روستای ابیانه، همیشه یکی از ملاک‌های شناخت این روستا به حساب آمده است. برهمین اساس این شهر با القابی چون شهر فرشته‌های سفیدپوش، شهر کبوتران سفید و امثال آن شناخته می‌شود. چراکه برخلاف کل ایران که لباس مشکی نشانه عزاداری است، در این روستا بانوان عزادار لباس‌های سفیدرنگ می‌پوشند. همین موضوع هم عزاداری در ابیانه را خاص کرده است.

روستای ابیانه

حضور گردشگران فرهنگی در مراسم

روستای ابیانه ظرفیت کمی دارد. از طرفی به‌دلیل خیل زیاد علاقه‌مندان این مراسم معنوی، در ایام محرم افراد زیادی به روستای ابیانه سفر می‌کنند. به‌همین دلیل در روزهای تاسوعا و عاشورا ورود به روستا ممنوع یا کنترل شده خواهد بود.

روستای ابیانه

حضور گردشگران و میهمانان در این مراسم، با اهتمام بزرگان و مدیر میراث فرهنگی روستا انجام می‌شود. این گروه بزرگ برای میزبانی شایسته و در خور گردشگران، حضور در روستا را تنها با رزرو هتل و اقامتگاه‌های موجود در روستا مجاز کرده‌اند.

روستای ابیانه

به همه شما عزیزان که قصد حضور در این مراسم معنوی را دارید، پیشنهاد می‌کنم از چند هفته پیش، برای رزرو هتل یا اقامتگاه در روستا اقدام کرده و حداقل یک بار در دهه محرم در این روستا حضور پیدا کنید.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن