فرهنگ و هنر

ماجراجویی در اسرار موزه‌‌ مردم ‌شناسی تفت

فهرست مطالب

مجموعه تاریخی «شاه نعمت الله ولی» شهرستان تفت در استان یزد، مسجد، بقعه، حسینیه، آب‌انبار، بازار، مدرسه و نخل دارد و در مرکز شهر متمرکز است. این مجموعه یکی از بناهای زیبای تاریخی به‌جامانده در حاشیه کویر است و به‌عنوان اثر ملی کشور ثبت شده است. امروز به این مجموعه دیدنی تاریخی، یعنی موزه‌‌ مردم ‌شناسی تفت سر می‌زنیم و بیشتر با آن و دیدنی های یزد آشنا می‌شویم. با ما در نابرو همراه باشید.

موزه‌‌ مردم ‌شناسی تفت

تاریخچه موزه یا خانقاه

در حال حاضر بناى بقعه مربع‌شکل است. از مجموعه قدیم، گنبدى آجرى بر فراز بقعه و اتاقى در سمت راستش به جا مانده که مشهور به مقبره سید محمد است. زیر گنبد ۹ قبر دیده مى‌شود که بر همه‌ آن‌ها ‌مرمرهاى خوش‌تراش و ظریف نصب شده است. بر این سنگ قبرها کتیبه‌هاى مختلف و نقش‌هاى گل و بوته حجارى کرده‌اند.


بازدید از موزه همه‌روزه از ساعت ۹:۳۰ تا ۱۳:۳۰ امکان‌پذیر است. اگر موزه تعطیل بود، با جناب فلاح مدیر موزه برای بازدید هماهنگ کنید. ایشان با خوشرویی پذیرای گردشگران و مهمانان هستند.

قدم‌زدن در این فضا تاثیر خوبی روی من داشت. این بنا به‌دستور شاه نعمت الله ولی به‌عنوان خانقاه ساخته شد و پیکره‌اش‌ از ۷۰۰ سال پیش هنوز دست‌نخوره مانده است. زمانی عرفا و بزرگانی از سراسر ایران مراسمی در این خانقاه داشتند و چله‌نشینی می‌کردند و ذکر می‌گفتند.

گشت‌وگذار میان اشیای قدیمی و پیکره‌های انسانی موزه‌‌ مردم ‌شناسی تفت هم جالب‌توجه و آموزنده است. روی دیوار تابلوهایی نصب شده است که اطلاعاتی مفید درباره شهر تفت، آداب و رسوم جاری مردمانش و جاذبه‌های گردشگری منطقه به ما می‌دهد.

موزه‌‌ مردم ‌شناسی تفت

در موزه اشیای بسیاری وجود دارد، مانند ابزارآلات شغل‌های سنتی تفت نظیر نخ‌ریسی، حلاجی، نوغان‌داری، چیلانگری و آهنگری و اشیایی مانند دیگ سنگ، آفتابه سلبچه، وسایل تعزیه و وسایل قدیمی طبخ و روشنایی مانند چراغ لامپا و پیه‌سوز.

موزه‌‌ مردم ‌شناسی تفت

سردابه اسرارآمیز

نکته‌ جالب و عجیب، کشف‌شدن سردابه‌ای عجیب در زیر گنبد و سالن بنا پیش از تبدیل‌شدنش به موزه بود که بر اثر نفوذ آب شکل گرفته است. پس از ورود کارشناسان به این سردابه، ۱۸ جسد در آن پیدا شد که همگی در تابوت و دست‌نخورده بودند؛ گویی اجساد به امانت در سردابه نگهداری می‌شدند ولی دست تقدیر نگذاشته بود به مقصد نهایی‌شان منتقل شوند.

اینکه اجساد متعلق به چه دوره‌ای بوده‌اند هنوز در پرده‌ ابهام است. تمام ۱۸ جسد پس از کسب اجازه از اولیای شهر، در محوطه‌ موزه دفن شدند.

سردابه راه به کانال‌های زیرزمینی دارد، کانال‌هایی که تا مسجد جامع یزد امتداد دارند و بر اساس برخی اسناد قدیمی حتی تا «رضوان شهر» در سمت دیگر استان یزد هم پیش می‌روند.

موزه‌‌ مردم ‌شناسی تفت

آنچه مرا به تعجب وامی‌دارد، نامعلوم‌بودن کاربری اصلی این کانال‌هاست؛ برخی حفر کانال را مربوط به زمانی می‌دانند که روستا مورد هجوم نیروهای بیگانه قرار می‌گرفته است و مردمان به این مکان پناه می‌بردند، در نارین قلعه میبد و صندوق امانات (قلعه حصار) سریزد مهریز نمونه‌های مشابه این کاربری را دیده شده‌اند.

موزه‌‌ مردم ‌شناسی تفت

موزه‌‌ مردم ‌شناسی تفت

آنچه در بازدید از موزه‌ها برای من ثمربخش است، بازیابی هویت تاریخی و آشنایی بهتر با فرهنگ و تاریخ و شیوه زندگی و آداب و رسوم مردمان هر منطقه است. دانستن اینکه مردم تفت و شهرهای مرکزی ایران‌زمین از چه ابزارآلاتی در مشاغل، مراسم و زندگی روزمره خود استفاده می‌کرده‌اند و چه پیشه و شیوه زندگی داشته‌اند، برای هر گردشگر و علاقه‌مندی بدون شک تجربه‌ای منحصربه‌فرد خواهد بود.

مدیر موزه، جناب فلاح، مردی بسیار مهربان و صبور و خوش‌برخورد هستند که اطلاعاتی مفید درباره تاریخچه موزه در اختیارتان می‌گذارند و می‌توانید درباره جاذبه‌های دیگر تفت و چگونگی دسترسی به آن‌ها از ایشان سوال کنید.

موزه‌‌ مردم ‌شناسی تفت

برنامه‌های جانبی موزه

در موزه مردم شناسی تفت، در هر فصلی به مناسبت‌های مختلف برنامه‌های آیینی خاص اجرا می‌شوند، مانند نمایش وسایل عزاداری و تعزیه، جشن انار در فصل پاییز و گردهمایی شعر و موسیقی.

موزه‌‌ مردم ‌شناسی تفت

ساعت بازدید و آدرس موزه

بازدید از موزه همه‌روزه از ساعت ۹:۳۰ تا ۱۳:۳۰ امکان‌پذیر است. اگر موزه تعطیل بود، با جناب فلاح مدیر موزه برای بازدید هماهنگ کنید. ایشان با خوشرویی پذیرای گردشگران و مهمانان هستند.

حتما در کنار موزه، از مجموعه شاه‌ولی هم دیدن کنید تا بتوانید تاریخ این مجموعه را بهتر درک کنید.

شماره آقای فلاح مدیر موزه، برای هماهنگی:

09131510207

آدرس: تفت، میدان امام خمینی، مجموعه شاه ولی، موزه مردم شناسی تفت

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن