تاریخ و تمدن

موزه قاجار تبریز؛ خانه‌ امیرنظام گروسی

فهرست مطالب

تبریز همان شهری است که باید در فهرست سفرهای تابستانه‌تان در اولویت قرار بگیرد، شهری وسیع، با پشتوانه‌ غنی تاریخی و مردمی خون‌گرم و مهربان. سفر به این شهر با آب‌وهوای خنک و متعادل، مناسب روزهای گرم تابستان است. اگر قصد سفر به تبریز کردید، این را هم بدانید این شهر قدیمی و عظیم در دل خود بهشتی برای مشتاقان تاریخ و فرهنگ گنجانده است. در کوچه‌های تبریز سفر کنید و خانه‌های تاریخی این شهر را بگردید. خانه‌ امیرنظام گروسی یا موزه قاجار در محله ششگلان، خیابان ثقه‌الاسلام، خیابان شهریار، یکی از خانه‌های قاجاری ساخته‌ شده در این محله است که باارزش‌ترین بازمانده‌ این خانه‌ها محسوب می‌شود. با متن من در نابرو به این خانه زیبا سفر کنید و با یکی از مکان های دیدنی تبریز آشنا شوید.

امیرنظام گروسی، صاحب عمارت

امیرنظام از مردان سیاسی محبوب تاریخ قاجار است که همواره مناصب مهم حکومتی داشته است. از دلایل محبوبیت امیرنظام این بود که در زمان قحطی توانست برنامه‌هایی موثر برای زندگی مردم تنظیم کند. زمانی که سفیر ایران در فرانسه بود، دستگاه ضرب سکه را به ایران آورد. در زمان ناصرالدین‌شاه پیشکار آذربایجان شد و در جریان نهضت تنباکو نقش مثبتی ایفا کرد. او در سال‌های پایانی عمر به ماهان کرمان تبعید شد و در همان‌جا درگذشت. منابع حاکی از آن است که در دوره‌های بعد نیز والیان آذربایجان در این عمارت سکونت داشته‌اند.

موزه خانه قاجار تبریز

موزه‌ قاجاریان

عمارت امیرنظام گ‍روس‍‍ی‌ را که با نام موزه‌ قاجار شناخته می‌شود، خود امیر بنا کرده است. ت‍‍اری‍خ‌ ‌اح‍د‌اث‌ ‌ع‍م‍‍ارت‌ ‌ام‍ی‍رن‍ظ‍ام‌ ر‌ا ب‍‍ات‍وج‍ه‌ب‍ه‌ س‍ب‍ک‌ م‍‍ع‍م‍‍ار‌ی‌ ‌آن‌ ب‍ه‌ ‌ع‍‍ه‍د ن‍‍اص‍ر‌ال‍دی‍ن‌ش‍‍اه‌ ق‍‍اج‍‍ار ن‍س‍ب‍ت‌ م‍‍ی‌‌د‌ه‍ن‍د. در خاطرات ناصرالدین‌شاه، در سفر سوم وی به فرنگ، از این خانه توصیف فراوانی شده است. دلیل انتخاب این بنا به‌عنوان موزه قاجار اهمیت دارالسلطنه تبریز در دوره‌ قاجاریان بوده است. در اوایل دوره قاجار، در زمان عباس‌میرزا، این شهر ولیعهدنشین شد و پس از آن نیز جانشینان سلاطین قاجار در این شهر مستقر شدند. هر ولیعهدی وقتی به سلطنت می‌رسید، به پایتخت عزیمت می‌کرد.

همچنین در زمان جنگ‌های ایران و روس این شهر مرکز ثقل و مقر فرماندهی بوده است. عمارت موزه قاجار تبریز همان بنایی است که روزگاری تصمیمات مهم و تاریخی شهر در آن گرفته شده است، افراد زیادی در آن بر صندلی حکومت نشسته‌اند و خشت‌به‌خشت آن شاهد خوشی و ناکامی مردم بوده است. سازمان میراث فرهنگی این بنا را در سال ۱۳۷۰ خرید و پروژه‌ مرمت آن را شروع کرد. این بنا اکنون از معدود موزه‌های تخصصی و موضوعی در سطح کشور است.

موزه خانه قاجار تبریز

موزه قاجار را بشناسید

عمارت امیرنظام در پشت مدرسه‌ شیخ‌عطار و نزدیکی مقبره‌الشعرا قرار گرفته است. اگر به دیدار مقبره‌الشعرای تبریز بروید، با عبور از پیاده‌راهی زیبا به عمارت می‌رسید. عمارت در زمینی به‌مساحت سه‌هزار مترمربع، در دو طبقه و با زیربنای 1500 مترمربع ساخته شده است. ساختمان مشتمل بر دو حیاط اندرونی و بیرونی است که باغچه‌ها و حوض‌ها، زیبایی آن را دوچندان کرده است. حیاط وسیع بیرونی این عمارت اولین عضوی از بنا است که در بدو ورود با آن روبه‌رو می‌شوید. باغچه‌های گل‌کاری‌شده در دو سوی حیاط در فصل‌های مختلف بهار و پاییز بسیار زیبا و روح‌نوازند. اما علاوه‌بر این حیاط اصلی، حیاط اندرونی هم وجود دارد. این حیاط در فضای پشتی موزه قاجار قرار گرفته و محل عبور‌ومرور اعضای خانه بوده است.

انبارهای خانه نیز در این فضا هستند و رفت‌وآمد خدمت‌کاران به انبار از این بخش صورت می‌گرفته است. چهار مسیر پلکانی شما را به ورودی طبقه ‌اول بنا می رساند. 16 ستون با سرستون‌های زیبا‌ی گچ‌بری‌شده ایوان سراسری را نگه ‌داشته‌اند. در طبقه بالا پنجره‌های مشبک ارسی با شیشه‌های رنگی، گچ‌بری‌های نمای شمالی و جنوبی و آینه‌کاری‌ها زیبایی مجموعه‌ امیرنظام را دوچندان می‌کنند. در ض‍ل‍‍ع‌ ش‍رق‍‍ی‌‌ چ‍‍ه‍‍ار ‌ات‍‍اق‌ و در ضلع ‌غ‍رب‍‍ی‌ ‌ه‍ف‍ت‌ ‌ات‍‍اق‌ وج‍ود د‌ارد. در کنار اتاق‌ها تالارهای وسیعی که اصطلاحا طَنبی نامیده می‌شوند به چشم می‌خورند که به‌شکل زیبایی با گچ‌بری و آیینه‌کاری‌های ظریف آراسته شده‌اند.

موزه خانه قاجار تبریز

موزه، ردیفی برای نمایش آثار دوره‌ قاجاریان

در تالار‌های طبقه اول نمایشگاهی از صنایع‌دستی متعلق به دوره قاجاریان وجود دارد که شامل عناوین تالار سکه، خاتم، ابزارهای فلزی، ادوات موسیقی، ظروف آبگینه، ظروف چینی و همچنین قسمت آثار بافته است. علاوه‌بر آثار ظریف به‌نمایش‌درآمده در این تالارها، مجموعه‌عکس‌های جذابی به نمایش گذاشته شده است که به دوره ناصرالدین‌شاه قاجار و ورود اولین دوربین‌های عکاسی به خاک ایران تعلق دارد. در زیرزمین حوض‌خانه وسیعی وجود داشته که یکی از زیباترین قسمت‌های بنا بوده است. ستون‌های استوار حوض‌خانه و آجرکاری سقف آن نمونه‌ به‌حق دیگری از هنر و سلیقه‌ معماری به‌جامانده از دوره قاجاریه است. در طبقه زیرزمین موزه قاجار نیز می‌توانید به تماشای تالار سنگ، تالار اسلحه، تالار شهرسازی و تالار رجال تبریزی بپردازید.

‌از دیگر آثار ‌ارزن‍ده‌ م‍وج‍ود در موزه قاجار ت‍ب‍ری‍ز م‍‍ی‌ت‍و‌ان‌ ب‍ه‌ م‍ج‍س‍م‍ه‌ه‍‍ا‌ی‌ م‍خ‍ت‍ل‍ف‌ ص‍‍اح‍ب‌‌م‍ن‍ص‍ب‍‍ان‌ و ش‍خ‍ص‍ی‍ت‌‌ه‍‍ا‌ی‌ ب‍رج‍س‍ت‍ه‌ دوره‌ ق‍‍اج‍‍ار ن‍ظی‍ر ‌ع‍ب‍‍اس‌م‍ی‍رز‌ا ول‍ی‍‍ع‍‍ه‍د، ‌ام‍ی‍رک‍ب‍ی‍ر، م‍ی‍رز‌ا‌ع‍ی‍س‍‍ی‌ ق‍‍ائم‌م‍ق‍‍ام‌ ف‍ر‌ا‌ه‍‍ان‍‍ی‌، م‍ی‍رز‌ا‌اب‍و‌ال‍ق‍‍اس‍م‌ ق‍‍ائم‌م‍ق‍‍ام‌ ف‍ر‌ا‌ه‍‍ان‍‍ی‌، ‌ام‍ی‍رن‍ظ‍ام‌ زن‍گ‍ن‍ه‌ و ‌ام‍ی‍رن‍ظ‍ام‌ گ‍روس‍‍ی‌ ‌اش‍‍اره‌ ک‍رد.

خانه امیرنظام گروسی در سال 1370 با شماره 1749 در فهرست آثار ملی کشور ثبت شد.

موزه خانه قاجار تبریز

راه‌های رسیدن به موزه

اگر ارزان و بدون وسایل نقلیه‌ شخصی به تبریز رفتید، برای رسیدن به این موزه می‌توانید از تاکسی، بی‌آرتی، و خط واحد آبرسان-شریعتی استفاده کنید. همه‌روزه می‌توانید از ساعت 9 صبح تا 19 عصر با بهای بلیط 2500 تومان از موزه دیدن کنید.

حرف آخر

تبریز شهری است که باید دید. دیار تاریخ و فرهنگ است. موزه‌ قاجار محفل بزرگی برای نمایش این شهر است. اگر به تبریز سفر کردید و این موزه را دیدید، تجارب‌تان را از نابرو دریغ نکنید، تا راهنمای نابی باشیم برای گردشگری کشورمان. به‌امید گردش پررونق این چرخ.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن