خیابان گردی

مسیری برای سفر در تاریخ در پیاده راه عالی قاپو

فهرست مطالب

استان اردبیل یکی از مناطق گردشگری کشور ایران است که در منطقه آذربایجان و شمال غربی ایران واقع شده است. این استان در فصل‌های بهار و تابستان آب‌وهوایی مطبوع و خنک دارد و مناظر دلباز و چشم‌نواز پاییز و زمستانش جالب‌توجه است. امروز به اردبیل زیبا سفر می‌کنیم و در پیاده راه عالی قاپو از دیدنی های اردبیل قدم می‌زنیم. در نابرو همراهمان باشیم.

 معرفی پیاده‌ راه عالی قاپو

در شهرستان اردبیل، آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی در جایگاه یکی از آثار شاخص تاریخی کشور در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. این بنا که وسط اردبیل خودنمایی می‌کند، میراث و یادگاری از عصر تیموری و صفوی است. این مکان دیدنی و تاریخی بیانگر هویت مردمان این منطقه است و به‌سبب اهمیت و ارزشش، خیابانش هم گردشگران زیادی را به‌سوی خود می‌کشاند؛ خیابانی که به پیاده‌راه عالی قاپو مشهور است.

مجسمه شیخ صفی در پیاده راه عالی قاپو

پیاده راه عالی قاپو با آرامش اجین شده است و انرژی حلوای سیاه را دارد که تضادی دلنواز را تقدیم رهگذرانش می‌کند. این خیابان خون‌گرم به مسافران و گردشگران زیادی خیرمقدم گفته است و برای نمایش‌دادن آثارش، استقبال گرم و مهمان‌پسندی از تک‌تک این مردمان می‌کند.

بناهای موجود در پیاده راه

این راه کوتاه اما به‌یادماندنی، مکانی مناسب برای ثبت لحظات ناب در قاب دوربین‌هاست. در هر سوی این گذرگاه دیدنی‌های فراوانی جلوه‌گر می‌شود؛ در یک طرف مکانی تاریخی و قدیمی که ارزش و شکوه و جلالش وصف‌شدنی نیست و در طرف دیگرش مغازه‌هایی که یکی پس از دیگری سوغاتی‌های خوش‌طعم مانند حلوای سیاه (به زبان محلی «قره حالوا»)، عسل طبیعی (بال)، آش دوغ (آیران آشی) و نبات (نوبات) را عرضه می‌کنند که در یاد‌ها باقی می‌مانند.


کنار این دروازه و نبش خیابان، مسجدی قدیمی به‌نام مسجد عالی‌قاپو دیده می‌شود که در مراسم مذهبی مانند عزاداری‌های حسینی در روز‌های عاشورا و تاسوعا، دسته‌های محل‌های مختلف در این مکان گرد هم می‌آیند و عزاداری می‌کنند.

بین مغازه‌های پیاده راه عالی قاپو معدود مغازه‌هایی هم هستند که لباس، گل، بستنی‌های دلچسب و آبمیوه‌های خنک می‌فروشند. رستوران‌های مجلل هم به چشم می‌آیند. صندلی‌های مقابل این مغازه‌ها، میهمانان را به صرف صمیمی این خوراکی‌ها دعوت می‌کند و فواره‌هایی که وسط خیابان خودی نشان می‌دهند، آرامش حاکم را دوچندان می‌کنند.

خیابان گردی در اردبیل

شکم گردی در عالی قاپو

حلوایی که به این منطقه سردسیر و کوهستانی گرما می‌بخشد، از موادی مانند آرد و جوانه گندم و کره محلی و ادویه‌های مختلف تهیه می‌شود.

پس از حلوا در پیاده راه عالی قاپو سراغ آش دوغ دهن‌سوزش می‌رویم. عطر و بوی آش دوغ با سبزی‌های معطر شوید و تره و گشنیز، در پیاده‌راه عالی‌قاپو گرسنه‌تان می‌کند و خوردن کوفته‌های قلقلی کوچک و نعناداغ و سیرداغش در هوای بی‌نظیر و روی صندلی‌های سنگی سرد، خاطره‌ای فراموش‌نشدنی و لذت‌بخش رقم می‌زند. هنگام غروب در هوای سرد و منحصربه‌فرد این خیابان، نوشیدن چای با نبات‌های شیرین و متنوع‌ مثل نبات نعنایی، محمدی، زرشکی و گشنیزی خیلی لذت‌بخش است. لواشک‌های بی‌نظیر ترش و شیرین و ملس هم جا نمانند که مزه دهان عوض می‌کنند. این لواشک‌ها از میوه‌هایی لذیذ مانند آلبالو، زردآلو، کیوی، سیب و به‌خصوص آلوچه‌های وحشی محلی تهیه می‌شوند.

پیاده راه عالی قاپو

پاساژ شاه اسماعیل در پیاده راه عالی قاپو

از خوردنی‌های پیاده راه عالی قاپو به پاساژی به‌نام شاه اسماعیل خطایی می‌رسیم که هر بیننده‌ای را به تماشا و خرید وسوسه‌ می‌کند. خرید اینجا از جنس تاریخچه مردمان ایران‌زمین است و شامل وسیله‌هایی گران‌بها می‌شود مانند سماور‌، آفتابه، لگن، قوری و پارچ طلایی‌رنگ فلزی، ملیله‌کاری، میناکاری، ظروف سفالی، تابلو‌فرش، ترمه با رنگ‌های الهام‌بخش، آلات موسیقی، صنایع چرمی، تابلو‌های چوبی معرق، منبت و پیکره‌تراشی.

روبه‌روی این پاساژ، حیاط مشترک نگارخانه خطایی و موزه باستان‌شناسی شهر اردبیل مشهور به موزه شاه اسماعیل صفوی، همچون الماسی تاریخی می‌درخشد. در دل این حیاط مجسمه شاه اسماعیل خطایی استقبالی گرم از بازدیدکنندگان این آثار گران‌قیمت می‌کند.

نگارخانه و موزه عالی قاپو

نگارخانه و موزه شاه اسماعیل صفوی

در موزه شاه اسماعیل صفوی بسیاری از سفال‌های قدیمی نقش‌ونگار‌دار، ابزار‌های جنگی، استخوان‌های پوسیده، فرش و لباس زبان‌زد شاه اسماعیل وجود دارد.

شهرت لباس شاه این سلسله باز می‌گردد به پهلوانی شاه صفوی که جثه‌ای به‌اندازه دو پهلوان داشته است. این موزه حیرت‌انگیز در اعماق قلبش، تمدن و سبک زندگی و وسیله‌های معیشتی پیشینیان را جای داده است. در نگارخانه این مجموعه تاریخی نمایشگاه‌های مختلف برای نشان‌دادن هنر هنرمندان به پا می‌شود و گذشته فراموش‌نشدنی‌مان را تکرار می‌کند.

در مقابل ورودی نگارخانه در پیاده راه عالی قاپو دری دیگر به بیرون این مکان تاریخی ختم می‌شود. با خروج از این در چوبی که شیشه‌های رنگی در جانش خود‌نمایی می‌کنند، دو مجسمه در کنار هم و به‌سمت این پیاده‌راه دیده می‌شوند. این مجسمه‌ها متعلق به شمس عطار اردبیلی و میرزا صادق بیضا اردبیلی، از مشاهیر و عارفان اردبیلی، هستند و در دو طرف این یادواره‌ها مغازه‌هایی‌ قرار دارند که داخلشان، نشان فرهنگ و آیین مختص مردمان این شهر نمایش و فروخته می‌شود.

در برخی از این مغازه‌های صنایع دستی، چگونگی ساخت این صنایع آموزش داده می‌شود تا به‌مرور زمان از یاد مردمان اردبیل نرود.

پیاده راه عالی قاپو

صنایع دستی نگارخانه

این گوهرهای ارزشمند عبارت‌اند از: قالی‌بافی، گلیم‌بافی، ورنی، جاجیم‌بافی، شال‌بافی، جوراب‌های پشمی، پشتی، قلاب‌دوزی، خورجین‌بافی، نقره‌کاری، قلم‌زنی، خاتم‌کاری، نگارگری، مجسمه‌سازی، صنایع چوبی و فلزی و سفال‌گری.

در دل بافت این صنایع دستی خاص، نقش‌ها و طرح‌های رنگین و دلگشایی به کار رفته، تصاویری از حیوانات و گل‌ و گیاه و اشکال هندسی که از جان طبیعت گرفته شده‌اند و آنها را از دیگر اشیا جدا می‌کنند باعث پسند و استقبال افراد بسیار می‌شوند.

بناهای مختلف عالی قاپو

عروسک‌هایی به‌نام «گلین باجی» که لباس سنتی «تومان کوینک» بر تن دارند، قسمتی از فرهنگ آرایشی جامعه را با رنگ‌های متفاوت و دل‌نشین به نمایش می‌گذارند. پشت این دو مجسمه دو دروازه قرار دارد که به حیاطی کوچک ختم‌ می‌شوند. سمت راست این حیاط، ورودی بقعه شیخ صفی است و پس از حیاط، مزار شهدای جنگ چالدران دیده می‌شود که نماد غیرت و قدرت و مردانگی مردمان این سرزمین است.

فضای نگارخانه پیاده راه عالی قاپو

در سمت چپ حیاط این بنا که در پیاده راه عالی قاپو قرار دارد، دروازه عالی قاپو اردبیل قرار دارد که امروزه به‌علت توسعه شهر در مرکزش قرار گرفته است. دورتادور این حیاط آرام‌بخش مغازه‌های صنایع دستی خودنمایی می‌کنند.

کنار این دروازه و نبش خیابان، مسجدی قدیمی به‌نام مسجد عالی‌قاپو دیده می‌شود که در مراسم مذهبی مانند عزاداری‌های حسینی در روز‌های عاشورا و تاسوعا، دسته‌های محل‌های مختلف در این مکان گرد هم می‌آیند و عزاداری می‌کنند.

مسجد عالی قاپو

ابتدای این خیابان مسجد حضرت ابوالفضل، معروف به سقاخانه حضرت ابوالفضل، با یک کوچه فاصله از گنبد الله الله قرار دارد. این سقاخانه در گوشه بیرونی مسجد واقع شده است و قدمتش به زمان قاجار باز می‌گردد و از بناهای مقدس شهر اردبیل است.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن