طبیعت گردی

روستای الگن کهگیلویه و بویراحمد؛ آمیزه‌ای از طبیعت، معماری و سنت

فهرست مطالب

انسان امروزی به‌سبب زندگی در شهر و استفاده از فناوری، بیش‌ازپیش به بودن در طبیعت احتیاج دارد. استرس و فشار زندگی شهری و مدام در معرض امواج بودن، این احساس را در انسان‌ها به وجود آورده که باید برای دمی آسودن و فرار از هجمه‌های طاقت‌فرسای زندگی به مکانی خارج از شهر و محل زندگی خود پناه ببرد. یکی از روستاهای بکر که ظرفیتی بسیار زیاد برای معرفی‌شدن دارد، روستای الگن از جاهای دیدنی کهگیلویه و بویراحمد است. در نابرو همراهمان باشید تا با این روستا بیشتر آشنا شویم.

موقعیت جغرافیایی و نحوه دسترسی

روستای الگن واقع در بخش چاروسا از توابع شهرستان دهدشت استان کهگیلویه و بویراحمد است. این بخش با داشتن ۱۰۰ روستا و موقعیت جغرافیایی خاص، در ۶۵کیلومتری دهدشت قرار دارد.

جاده منتهی به روستا کاملا آسفالته است و از این بابت با خیال راحت می‌توانید با خودروی شخصی به آن سفر کنید، اما جاده‌ها کوهستانی و پرپیچ‌وخم هستند پس مراقب باشید.

روستای الگن یک روستای تاریخی است و قدمت بسیاری دارد و معلوم است که سال‌ها زندگی در آن جریان داشته است. این نکته را ساختمان‌ها و آثار قدیمی به‌جامانده از گذشتگان در کوه‌ها به ما می‌گویند. البته مکان روستا در طول زمان کمی جابه‌جا شده است.

روستای الگن کهگیلویه و بویراحمد

تمام ساکنان روستای الگن مسلمان هستند اما نکته جالب‌توجه رسم و رسومی از ایران باستان است که هنوز هم در این منطقه رایج است. اعتقادات و باورهای دوران گذشته همانند کلماتی که از فارسی باستان در گویش این مردمان باقی مانده، در درون این مردم هنوز زنده است.

خصوصیات منحصربه‌فرد روستای الگن

موقعیت این روستا بین کوه‌ها، آن را از سایر روستاها متمایز می‌کند. روستای الگن در کوهپایه‌های زاگرس جنوبی قرار دارد و به اقتضای جغرافیای منطقه شکل‌گیری متناسب با اقلیم در آن رخ داده است. روستا را نمی‌توان پلکانی در نظر گرفت اما به‌سبب شیب زمین، به‌صورت کاملا طبیعی و بدون نقشه قبلی پلکانی شکل گرفته است.

عمده مصالح به‌کاررفته در خانه‌های روستای الگن بومی است و از مصالح دردسترس برای ساخت خانه استفاده شده  که باطبع سنگ و ساروج هستند. البته در خانه‌های جدید از مصالح نوین همچون بلوک و سیمان استفاده شده است.

جاذبه های روستای الگن کهگیلویه و بویراحمد

قلعه تاریخی روستای الگن

هسته اصلی و مرکزی این روستا روی تپه‌ای شکل گرفته که خود در میان سایر تپه‌ها و کوه‌های اطراف احاطه شده است. در مرکزی‌ترین نقطه همان تپه قلعه‌ای اعیانی ساخته شده است که جزو قدیمی‌ترین ابنیه روستاست. نقشه قلعه و تزیینات آن کاملا منحصربه‌فرد است، به‌گونه‌ای که اصلا انتظار برخورد با آن را در این روستای دورافتاده ندارید.

قسمت‌های زیادی از قلعه تخریب شده است اما ساختمانی سه‌طبقه از آن باقی مانده که کاملا از سنگ ساخته شده و پنجره‌هایی در نما دارد. سقف بنا کاملا تخت است و تزیینات آن التقاطی و ترکیبی از چند دوره تاریخی است. احتمالا بنا متعلق به اوایل دوره قاجار باشد که خان‌های محلی در آن زندگی می‌کرده‌اند. نکته جالب‌توجه، انبار یا سیلوی قلعه است که در زیر طبقه اول قرار دارد و آذوقه و دانه‌های حبوبات در آن ذخیره می‌شده است.

ضلع شمالی تپه مرکزی را تا مسافتی زمین‌های کشاورزی فرا گرفته است. عمده محصولات روستای الگن عبارتند از پیاز و علوفه و انار باغ‌ها، اما جالب است بدانید در قسمتی از روستا برنج‌کاری و شالی‌کاری هم دیده می‌شود.

جاذبه های روستای الگن کهگیلویه و بویراحمد

امکانات رفاهی روستای الگن

از مدتی پیش بنیاد مسکن وارد روستا شده است و اقداماتی برای بهبود وضعیت روستا انجام داده است، مانند سنگ‌فرش‌کردن برخی معابر و ایجاد نیمکت و سکو برای نشستن اهالی اما بیشتر از همه ایجاد آلاچیق و فضای استراحت در کنار چشمه روستا و جوی‌کشی روستا به چشم می‌آید. ایجاد پلی معلق روی رودخانه‌ای که از روستا می‌گذرد نیز از دیگر اقدامات این سازمان است.

از زیباترین معابر روستا کوچه‌ای سنگ‌فرش‌شده است که از نزدیکی چشمه شروع شده و به مرکز روستا می‌رسد. دیوار‌های سنگچین کوتاه با درختان سر به هم آورده و چناری کهنسال در میانه راه همراه با صدای شرشر آب که از درون جوی می‌گذرد، منظره‌ای مثال‌زدنی پدید آورده‌اند.

روستای الگن کهگیلویه و بویراحمد

خون گرم در رگ مردم مهمان‌نواز

بی‌شک از بحث طبیعت که بگذریم، مردم منطقه‌اند که به مکان حس زندگی می‌دهند. تمام ساکنان این روستا و مناطق اطراف را لرهای غیور تشکیل می‌دهند. دلشان پاک و روحشان سرشار از عشق است و تا دلتان بخواهد مهمان‌نوازند. ساعت‌ها از مصاحبت و همنشینی با آن‌ها خسته نمی‌شوید. آشنایی با گویش جذاب لری و شنیدن داستان‌ها و افسانه‌ها و آیین‌ها و رسوم سنتی و مذهبی‌شان بی هیچ تردیدی برای شما جذاب و دل‌پسند خواهد بود.

مهمان در فرهنگ لری جایگاهی ویژه دارد و آن‌ها به‌جد اعتقاد دارند مهمان حبیب خداست و بهترین غذاها را جلوی مهمانان خود می‌گذارند.

به گفته بسیاری از اندیشمندان لر‌ها به‌خاطر مناطق صعب‌العبور محل زندگی‌شان کمترین اختلاط نژادی را دارند و از این منظر می‌توانید با ایرانیان اصیل برخورد کنید و چهره‌هایی که اساطیر ایران را به یاد می‌آورند.

روستای الگن کهگیلویه و بویراحمد

خوراکی‌ها و خوشمزه‎‌های محلی

تولیدات ارگانیک دامی و لبنیات سنتی به‌حق از بهترین‌های الگن هستند. تولیدات کشاورزی از جمله برنج خوش‌عطروطعم و میوه‌هایی نظیر انار و سایر میوه‌های قابل‌کشت در مناطق سردسیر و کوهستانی هم هستند و غذاهای محلی الگن حرف‌های زیادی برای گفتن دارند. از جمله این غذاها «شله ناردون» است که غذای مخصوص روزهای بارانی است. این غذا متشکل از ناردون و برنج و آبگوشت و غذایی بسیار لذیذ و سنگین و مقوی است.

به‌علت وجود درختان بلوط در منطقه و وفور میوه بلوط وحشی، نان بلوط با طعمی کاملا متفاوت و بلوط کبابی از دیگر خوراکی‌هایی هستند که احتمالا در مناطق دیگر نمی‌توانید مثل آن‌ها را امتحان کنید.


الگن روستایی است که به فراخور منطقه می‌توانید در هر چهار فصل از آن دیدن کنید؛ بهاری سرسبز به‌سان جنگل‌های شمال؛ تابستانی نسبتا معتدل و رو به گرم؛ پاییزی به‌شدت دیدنی و برگریزان و زمستانی سرد و برفی. پس هرزمان به آنجا قدم بگذارید قسمتی از زیبایی‌اش را می‌بینید.

نوع دیگری از نان که از اختلاط آرد گندم و جو به دست می‌آید و به آن اربیز می‌گویند نیز در این منطقه زیاد استفاده می‌شود. به‌خاطر فراوانی دام، کباب‌های بسیار لذیذ و تردی در این روستا تهیه می‌شود که لذت‌بردن از آن را به همه شما دوستان توصیه می‌کنم.

اخیرا و با همت مسوولان روستا در آینده‌ای نزدیک اهالی از نعمت گاز لوله‌کشی بهره‌مند می‌شوند اما تا الان مردم از کپسول گاز و در گذشته‌ای دورتر از هیزم به‌جای سوخت استفاده می‌کردند.

روستای الگن کهگیلویه و بویراحمد

زندگی مردم روستای الگن

شغل بیشتر اهالی کشاورزی است. جالب است بدانید هنوز قسمتی از روستا با ادوات ابتدایی و به‌صورت سنتی با خیش و گاوآهن و با استفاده از سطوران شخم زده می‌شود و این یکی از زیباترین منظره‌هایی است که می‌توانید در این روستا مشاهده کنید.

باقی روستا به دامپروری اشتغال دارند و بیشتر گوسفند دارند تا بز و سایر احشام و این به‌سبب اقلیم نسبتا سرد منطقه است.

در حال حاضر حدود ۳۰۰ نفر در این روستا زندگی می‌کنند. در گذشته به‌علل مختلف از جمله کمبود امکانات، اکثر جوانان و خانواده‌ها به شهرهای اطراف مهاجرت می‌کردند و به همین خاطر ساختار جمعیتی روستا را بیشتر سالخوردگان تشکیل می‌دهند. اما خوشبختانه با آوردن امکانات و آگاه‌شدن مردم از فواید زندگی در روستاها و بازیابی دوباره هویت خویش بسیاری از افراد در صدد بازگشت به زادگاه خویش هستند.

یکی دیگر از مکان‌های خاص روستا، قبرستانش است. شیوه تدفین متفاوت در هر نقطه‌ای از ایران، به‌نوعی فولکلور آن منطقه محسوب می‌شود و ارزش دیدن و تحقیق دارد. در الگن قبرهای جدید را به‌سان هر مکان دیگری در ایران با سنگ می‌پوشانند اما قبرهای قدیمی حکایتی دیگر دارند. در قدیم قبرها را با سنگ‌چین‌ مشخص می‌کردند و برای قبور زنان سه سنگ بزرگ و برای قبور مردان دو سنگ بزرگ را در محطه سنگ‌چین‌شده می‌گذاشتند. بالای برخی قبر‌ها نیز دو سنگ را کج و با تکیه بر هم نگاه می‌داشتند که مشخص‌کننده بالای قبر بوده است.

روستای الگن کهگیلویه و بویراحمد

کنار قبرستان یکی از قدیمی‌ترین بلوط‌های ده با قدمتی بالغ بر ۶۰۰ سال وجود دارد که برای اینکه دورش را احاطه کنید، باید سه نفر دست به دست هم بدهند.

پوشش گیاهی و جانوری

گیاه غالب منطقه بلوط است که در هرکجا چشم بیندازید، آن‌ها را می‌بینید اما سایر درختان مانند سرو کوهی و بادام کوهی نیز در این منطقه یافت می‌شوند. از میان پرنده‎‌ها به‌جز پرندگان گنجشک‌سان که به وفور یافت می‌شوند، منطقه زیستگاهی مناسب برای کبک کوهی است.

سنجاب‌ها را به وفور اما در ارتفاعات بالاتر می‌بینید و دیدنشان لذتی خاص دارد، به‌خصوص رقصیدنشان زیر سایه چتر بلوط‌ها. شغال، گرگ و روباه سایر حیوانات این اقلیم به حساب می‌آیند.

بنیاد الگن بنیادی به مفهوم زندگی

الگن به‌علت قرارگیری در زاگرس جنوبی از پوشش گیاهی بلوط کوهی برخوردار است. بلوط با زندگی مردم منطقه عجین شده است، به قسمی که در قحطی اواخر دوران قاجار و مصادف با جنگ جهانی اول که ایران نصف جمعیت خود را از دست داد، مردم زاگرس‌نشین با استفاده از همین میوه‌های بلوط از قحطی جان سالم به دربردند و تلفاتی را شاهد نبودند. به همین خاطر و به هزار دلیل دیگر بلوط برای آن‌ها در حکم میوه بهشتی است.

در سال‌های اخیر به‌خاطر چرای بی‌رویه، رویشگاه‌های بلوط دچار عدم تجدید حیات شدند و سال‌هاست بلوط جوانی نروییده است؛ زیرا به‌محض رویش توسط گوسفندان و دام‌ها خورده شده‌اند.

روستای الگن کهگیلویه و بویراحمد

البته خبر خوب برای طبیعت‌دوستان این است که به‌تازگی اهالی منطقه متوجه این موضوع شده‌ و گرد هم آمده‌اند و به‌سرپرستی جوانی دلسوز به‌نام سعید انصاریان که از اهالی تحصیل‌کرده و متعهد همین روستاست، بنیادی را با عنوان بنیاد الگن با هدف حفظ و احیای رویشگاه‌های بلوط و کاشت هرچه بیشتر بلوط تا احیای جنگل‌های زاگرس تاسیس کرده‌اند.

پایگاه این بنیاد کنار قلعه و از خانه‌های قدیمی روستاست که اقداماتی برای مرمت و ساخت آن در حال انجام است.

کمک به حیات درختان بلوط

این بنیاد از سراسر ایران نیروی داوطلب برای کاشت دانه‌های بلوط در دل خاک می‌پذیرد و چه نیکوست که در سفری که به این دیار دارید، قدمی نیز برای جان‌بخشیدن به زاگرس بردارید. قطعا مردم الگن و اعضای بنیاد از شما در این راه استقبال می‌کنند.

هم اکنون بنیاد الگن منطقه‌ای را تحت‌عنوان قرق محلی تحت‌حفاظت دارد و علاوه‌بر محافظت از منطقه در برابر چرای دام، شروع به کاشت نیز کرده است.

مراسم کاشت بلوط و جنگل‌زایی هر روز در دو نوبت انجام می‌شود و محدودیتی از لحاظ فصلی برای کاشت وجود ندارد فقط در روزهای بارانی کار تعطیل است زیرا بلوط خیس زیر خاک خراب و له می‌شود.

کاشت بدین صورت انجام می‌شود که ابتدا در مکان کاشت چاله‌ای به‌عمق ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر می‌کنند. سپس مقداری برگ بلوط در آن ریخته و سپس چند عدد دانه بلوط داخل گودال گذاشته و مجددا روی آن را برگ بلوط می‌ریزند و گودال را با خاک می‌پوشانند. در این روش برگ‌ها برای محافظت از دانه‌ها و برای تغذیه آن‌ها در گودال گذاشته می‌شوند و بعد از کاشت نیازی به آبیاری دانه‌ها وجود ندارد. بنابراین سرعت کار بالا رفته و روزانه بالغ بر هزار کاشت به‌کمک جمعی از جوانان و نیروهای داوطلب غیربومی صورت می‌گیرد. البته سال‌ها طول می‌کشد که دانه‌های کاشته‌شده به درختان بالغ و بارور تبدیل شوند. زمان متوسط برای رشد و بالغ‌شدن بلوط ۸۰ سال است پس با کاشت نیز اهمیت حفاظت از بین نمی‌رود، بلکه نقشش پررنگ‌تر می‌شود.

روستای الگن کهگیلویه و بویراحمد

توصیه‌هایی در خصوص سفر

الگن روستایی است که به فراخور منطقه می‌توانید در هر چهار فصل از آن دیدن کنید؛ بهاری سرسبز به‌سان جنگل‌های شمال؛ تابستانی نسبتا معتدل و رو به گرم؛ پاییزی به‌شدت دیدنی و برگریزان و زمستانی سرد و برفی. پس هرزمان به آنجا قدم بگذارید قسمتی از زیبایی‌اش را می‌بینید.

مراقب زمستان‌های سرد الگن باشید و اگر قصد سفر در این فصل را دارید حتما لباس‌های گرم همراه خود بردارید.

پیشنهاد من به شما سفر در بهار است. در بهار همه‌جا یکپارچه سبز و دمای هوا بسیار مطبوع است؛ رودخانه در بهترین وضعیت آبدهی است و حتی حیوانات نیز نشاط و شادابی خاصی دارند. البته سفر پاییزی را نیز به‌شدت توصیه می‌کنم، به‌خصوص به جاماندگان از سفر‌های پاییزی زیرا که بلوط دیرتر از سایر درختان خزان می‌کند. پاییز الگن واقعا همچون جعبه مدادرنگی هزاررنگ است و اختلاط رنگ‌ها بسیار جذاب است. زیر درختان پر می‌شود از برگ‌های زرد و نارنجی و خش‌خش برگ‌ها در زیر پایتان گوش‌هایتان را نوازش می‌دهد. طلوع و غروب نیز در الگن به‌خاطر مجاورت کوه بسیار دیدنی است.

روستای الگن کهگیلویه و بویراحمد

تجهیزات موردنیاز برای سفر به روستای الگن

دوربین عکاسی از ملزومات بسیار مهم سفر شماست، زیرا با بسیاری از مناظر بی‌بدیل مواجه می‌شوید که بعد‌ها خاطراتی زیبا از دل آن بیرون می‌آید.

کفش مناسب را فراموش نکنید چون روستا کوهستانی است و قسمتی از گشت‌وگذار را باید در تپه‌های اطراف انجام دهید.

از لحاظ امکانات روستا همه‌چیز دارد و فروشگاه برای خرید در خود روستا و روستاهای اطراف پیدا می‌شود.

اگر به قصد اقامت و شب‌مانی می‌روید یا باید چادر به همراه داشته باشید یا با یکی از اهالی هماهنگ کنید و شب را در یکی از منازل روستا بگذرانید.

صنایع‌دستی روستا به همت جوانان احیا شده است و می‌توانید آن‌ها را به‌عنوان سوغات یا یادگاری تهیه کنید و همراه خود بیاورید.

در سفر به روستاها به‌خصوص روستاهای دورافتاده به فرهنگ جوامع محلی احترام بگذارید و کارهایی مخالف و مغایر عقاید آن‌ها انجام ندهید تا مردم محلی با حضور شما و سایر گردشگران مخالفت نکنند یا سنت‌های خود را برای الگوبرداری از شهری‌ها تغییر ندهند.

روستای الگن کهگیلویه و بویراحمد

سخن آخر

مکان‌ها و مناظر بکر سرزمین ما پایان‌ناپذیرند. ایران به‌سبب وسعت و تنوع اقلیمی همواره بهشت گردشگران بوده و خواهد بود. اما نکته اینجاست که ما دوستداران طبیعت تا چه اندازه از این سرمایه خدادادی استفاده می‌کنیم.

تا آنجا که می‌توانید به مردم محلی ساکن روستا نفع برسانید و از آن‌ها خرید کنید تا علاوه بر رفع نیاز خود باعث رونق اقتصاد جامعه محلی شوید و افراد به ماندن در محل زندگی خود تشویق شوند و با حفظ سنت‌هایشان همیشه زیبایی‌هایی را برای عرضه به گردشگران داشته باشند.

تا آنجا که می‌توانید در زمین گردش کنید و یاد بگیرید و یاد بدهید اما جز ردپای خود در طبیعت اثری بر جای نگذارید و جز عکس‌های زیبایی که می‌گیرید و خاطرات زیبایی که می‌آفرینید چیز دیگری را همراه خود از طبیعت به خانه نیاورید.

منتظر شنیدن تجربیات شما از سفر به این روستای زیبا هستیم.

نوشته های مشابه

یک نظر

  1. من این روستا را از پیج اینستاگرام و بواسطه عکسهای مربوطه شناختم، عاشق آنجا شدم و الان با خواندن این متن بیشتر و بیشتر علاقمند به دیدنش هستم. دوست دارم آنجا بیایم و بمانم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن