خیابان گردی

علویجه در اصفهان؛ پایتخت توت ایران

فهرست مطالب

در بین علاقه‌مندان به سفر و گردشگری، کمتر کسی پیدا می‌شود که تا به حال به اصفهان و شهر‌های اطرافش سفر نکرده باشد؛ زیرا اصفهان از عقبه‌ تاریخی قابل‌توجهی برخوردار است که نشانگر فرهنگ عمیق و غنی ایران و ایرانیان است. بخشی از این غنای فرهنگی در ساخت پل‌ها و ابنیه‌ زیبا و منحصر‌به‌فرد این شهر نمود پیدا کرده که تلفیقی از روحیه هنر‌دوستی و مذهب‌گرایی است. نشانه‌هایی از این روحیه تلفیقی در روستاها و شهرهای کوچک اطراف اصفهان نیز به چشم می‌خورد. یکی از این شهرها، شهر علویجه از جاهای دیدنی اصفهان است که از شما دعوت می‌کنم در سفری کوتاه به آن با من در نابرو همراه شوید.

شهر علویجه کجاست؟

علویجه در فاصله‌ 70 کیلومتری شمال شهر اصفهان قرار دارد. اگر شما قبلا از تهران به اصفهان سفر کرده‌اید، احتمالا قبل از رسیدن به اصفهان، در پلیس‌راه نزدیک این شهر، توقفی کوتاه داشته‌اید. این پلیس‌راه جایی است که جاده‌ علویجه از سمت شرق به بزرگراه اصلی می‌رسد. فاصله‌ این نقطه تا شهر علویجه 40 کیلومتر است.

سالیان سال، این جاده‌ دوطرفه و باریک، قاتل مسافران این شهر بود. تصادفات بسیاری که هرازگاهی خانواده‌های علویجه‌ای را داغدار می‌کرد، سبب پیگیری‌ها و تجمعات مردم برای رسیدگی به وضع این جاده شد. عاقبت بعد از تلاش‌های بی‌وقفه‌ اهالی، وزارت راه و ترابری قبول کرد که جاده‌ دیگری به موازات این جاده احداث کند و تردد اتومبیل‌های دو طرف، از دو جاده‌ مجزا صورت گیرد.

شهرک صنعتی، خارج شهر و در بدو ورود به شهر علویجه قرار دارد. این شهرک که متشکل از کارخانه‌های تولیدی بسیاری است، قاعدتا می‌بایست نقش موثری در آبادانی و رفاه شهر علویجه ایفا کند؛ ولی شرایط نامطلوب اقتصادی کشور در سال‌های اخیر باعث تعطیلی و ضرر‌دهی صاحبان برخی از این کارخانه‌ها شد و تعداد زیادی از کارگران شاغل در آن‌ها را از کار بیکار کرد. تعدادی از این کارخانه‌ها علی‌رغم مشکلات فراوان، هم‌چنان مشغول به تولید هستند و هنوز به فعالیت خود ادامه می‌دهند.

علویجه در اصفهان

گلزار شهدای علویجه

گلزار شهدای علویجه درست در ابتدای شهر واقع شده است. این گورستان به ‌دلیل محدودیت فضای گورستانِ پای کوه امامزاده و سنگی بودن زمین آن، در دهه‌ 1360در این محل احداث شد. پنجشنبه‌ها، اهالی علویجه در این میعادگاه دور هم جمع شده و به زیارت مزار شهدا و عزیزانشان می‌آیند. گلزار شهدا با فاصله‌ کمی از پارک جنگلی توتستان، در کوهپایه‌ چهارکوه که از شاخصه‌های این شهر است، قرار دارد.

جاذبه های علویجه در اصفهان

توتستان علویجه، بزرگترین توتستان کشور

در سال‌های 1380-1382، به همت شهرداری، شورای شهر، خیرین و مردم علویجه، در قالب طرح فضای سبز غرب اصفهان، حدود 60 هکتار از اراضی شمال علویجه جهت اجرای طرح احداث توتستان پیش‌بینی و در نظر گرفته شد. در 30 هکتار از این اراضی، عملیات اجرایی از جمله برق‌کشی، آبیاری تحت فشار، احداث پارکینگ و… شروع شد و 14 هکتار از این زمین نیز به زیر کشت درخت توت رفت.


در فاصله‌ 400 متری شمال دهانه‌ غار سنگریز، غار‌چاهی با عمق 25 متر وجود دارد که ورود به آن، کار هرکسی نیست. دهانه‌ پنج متری این غار‌چاه بر سطح زمین قرار دارد و فرود به درون آن بسیار خطرناک است.

توتستان علویجه با بیش از 12000 اصله درخت توت مثمر، همه ساله محل برگزاری بزرگترین جشنواره توت کشور است. این جشنواره با برگزاری مراسم و برنامه‌های شاد و مفرح، بازی‌های محلی، غرفه‌های محصولات محلی و عرضه‌ی غذای محلی (پلو حَیری) مقصد گردشگران زیادی از اقصی نقاط کشور است.

استقبال علاقه‌مندان و شرکت‌کنندگان در این رویداد فرهنگی-گردشگری بزرگ، در سال‌های اخیر بسیار قابل‌توجه بوده و تعداد شرکت‌کنندگان به طور تصاعدی رو به افزایش است. علاوه‌براین در این رویداد افراد می‌توانند همزمان از بازارچه‌ محلی شهر علویجه نیز دیدن کنند. اگر شما نیز از جمله علاقه‌مندان به گردش در طبیعت و دیدن باغات روستایی هستید، از شما دعوت می‌کنم در جشنواره‌ توت علویجه شرکت کنید. این جشنواره در سه روز متوالی با حضور مسئولین و هنرمندان صدا و سیمای مرکز اصفهان، برگزار می‌شود.

علویجه در اصفهان

دیگر جاذبه‌های گردشگری علویجه

لازم به ذکر است که جذابیت‌های تفریحی علویجه، فقط به فصل به ثمر رسیدن درختان توت محدود نمی‌شود. استراحتگاه نابر و مرقد امامزاده شاه‌شمس‌الدین‌محمد نیز در طول سال همواره مقصد زائرین و گردشگران بوده و هست.

شما می‌توانید پس از گشت‌و‌گذار در محوطه‌ استراحتگاه با صفای نابر که در مجاورت امام‌زاده قرار دارد و زیارت مرقد امامزاده شاه‌شمس‌الدین‌محمد، از موزه‌ علویجه نیز دیدن کنید.

این موزه در بخشی از طبقه بالای ساختمان واقع شده و شامل انواع وسایل و ابزار‌آلات قدیمی است که می‌تواند نمایشگر سبک زندگی پیشینیان ما در این شهر باشد و بازدید از آن همچون پلی شما را به اعماق زمان هدایت کند.

ضمنا در این مکان، اتاق‌هایی نیز به منظور اسکان مسافران و گردشگران وجود دارد که در صورت تمایل، می‌توانید از آن‌ها به ‌مدت یک یا چند شب استفاده نمایید.

جاذبه های علویجه در اصفهان

امامزاده شاه‌شمس‌الدین‌محمد

مرقد امامزاده شاه‌شمس‌الدین‌محمد در بخش جنوبی شهر واقع شده است. ایشان از فرزندان امام موسی کاظم (ع) بوده و به قصد خونخواهی برادرش امام‌ رضا (ع)، به ‌همراه 3000 نفر از امامزادگان و فرزندانشان، به سرپرستی احمدبن موسی (ع) (شاه‌چراغ) به ایران آمده و سپس تحت تعقیب بنی‌عباس قرار گرفته است.

این واقعه منجر به جنگی در شیراز و در نتیجه‌، کشته شدن شاه‌چراغ و پراکندگی عده دیگری از امامزادگان در نواحی کوهستانی فارس شد. شمس‌الدین با رسیدن به منطقه‌ عربستان اصفهان در نقطه‌ای بنام علوی‌جاه، مدتی در آنجا ماند و نهایتا توسط دشمنان اهل بیت (ع) شناسایی و به شهادت رسید. سپس بدن ایشان توسط علویون ساکن در محل، بالای تپه‌ای مشرف به علویجه دفن شد و با توجه به کراماتی که از ایشان توسط متوسلین به آن حضرت دیده و روایت شد، اطراف مزارش، زیارتگاهی ساخته و پس از آن مورد تکریم اهالی قرار گرفته است.

علویون برای تهیه‌ خشت و گل مورد نیاز ساخت مرقد، با مشکل آب مواجه بودند. متولی امامزاده به نام حاج وکیل قدم، در مکاشفه‌ای در عالم رویا، از وجود چاه آبی در چند قدمی محل دفن امامزاده با‌خبر شده و پس از کند‌و‌کاو و کاوش چاهی را به قطر یک متر و عمق 17 متر در دل سنگ پیدا می‌کنند. قابل‌توجه است که در این چاه اثری از حفاری دیده نمی‌شود و به همین دلایل این چاه در فرهنگ اهالی از تقدس خاصی برخوردار است.

لازم به یادآوری است که منطقه‌ عربستان اصفهان شامل بخش شمالی و جنوبی بوده که بخش شمالی آن تا گلپایگان و خوانسار و بخش جنوبی تا گز و برخوار اصفهان امتداد داشته است. اکنون این بخش، مهردشت نامیده می‌شود.

علویجه در اصفهان

غار سنگریز علویجه، فضایی دیدنی در دل تاریکی

غار سنگریز سمت راست جاده‌ علویجه و در فاصله‌ 27 کیلومتری بزرگراه اصفهان-قم و در جاده خاکی‌ مختص مخابرات قرار دارد. این غار زیبای آهکی، دارای استلاگتیت (چکنده) و استلاگمیت (چکیده)‌های بسیاری است که متاسفانه تعدادی از آن‌ها توسط افراد نا‌آگاه تخریب شده است.

داخل غار، به دلیل عمق زیاد، در تاریکی وهم‌انگیزی فرو رفته و در بدو ورود به آن به چراغ قوه احتیاج خواهید داشت. کف غار نیز هموار نبوده و بهتر است از کفش مناسب کوهنوردی استفاده شود.

در فاصله‌ 400 متری شمال دهانه‌ غار سنگریز، غار‌چاهی با عمق 25 متر وجود دارد که ورود به آن، کار هرکسی نیست. دهانه‌ پنج متری این غار‌چاه بر سطح زمین قرار دارد و فرود به درون آن بسیار خطرناک است. این غار‌چاه مربوط به دوران سوم زمین‌شناسی است که به دلیل نفوذ آب در سنگ‌های آهکی و ماسه سنگ‌ها بوجود آمده است. اعماق غار‌چاه به ‌تدریج تنگ‌تر شده و به دو دهلیز چپ و راست تقسیم می‌شود.

علویجه را باید از نزدیک دید. ازجاذبه‌های گردشگری و کوچه‌باغ‌های با‌صفا که بگذریم، آن را شهری زیبا و دوست‌داشتنی در منطقه‌ مهردشت خواهید یافت. اهالی خونگرم و مهمان‌نواز آن با لهجه‌ شیرین خود صفای خاصی به فضای پر مهر شهر بخشیده‌اند. مردم خوش‌قلبی که همیشه با وجود مشکلات فراوان، در همکاری و همراهی با فعالیت‌های خیر‌خواهانه‌ جمعی از خیرین بنام علویجه پیشقدم بوده‌اند. بیمارستان خیریه‌‌ در حال ساخت این شهر نیز گواهی بر این مدعاست.

علویجه دو خیابان اصلی پایین و بالا دارد. خیابان اصلی بالا که اکنون بیشتر تردد اتومبیل‌ها از آن صورت می‌گیرد، کاملا ظاهر امروزی داشته و محل پیدایش فروشگاه‌ها و ساختمانهای مدرن امروزی است. هم‌چنین این بخش از شهر کوچه‌های فرعی منظم و فضاهای شهری مناسبی دارد. خیابان اصلی پایین با نام خیابان امام خمینی بازمانده‌ علویجه‌ قدیم است. اینجا جایی است که هنوز می‌شود آثاری از محله‌های قدیمی علویجه را با خانه‌های کاه‌گلی و درهای چوبی‌اش در آن یافت. هرچند دیگر اکثر خانه‌ها از شکل سنتی خود خارج شده و با دیوارهای آجری، سنگی و سیمانی، ظاهر خانه‌های جدید را به خود گرفته‌اند. ولی هنوز که هنوز است، گوشه‌گوشه‌ این محلات با نمایش دیوارهای کاهگلی و سکوها و دالان‌ها، اصالت دیرینه‌ خود را حفظ کرده‌اند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن