تاریخ و تمدن

خان تاریخی عباسقلی ‌خان؛ نگین بناهای قاجار در آباده

آباده یکی از شهرهای شمالی استان فارس است که میان راه شیراز و اصفهان قرار دارد. به جز منبت‌کاری‌های آباده که شهرت جهانی دارند، بناهای تاریخی و بافت سنتی آن هم از زیبایی کم نظیری برخوردار است. عمارت عباسقلی ‌خان یکی از ارزش‌های بافت تاریخی این شهر به‌شمار می‌آید که تا سال ۱۳۹۵ هیچ‌کس امیدی به احیای مجدد آن نداشت؛ اما مرحوم حاج‌محمدحسن‌مقامی مرمت این بنا را به عهده گرفت. البته این بنا در سال ۱۳۹۷ و بعد از مرگ ایشان به‌طورکامل به بهره‌برداری رسید و حاج‌محمدحسن هرگز نتیجه زحمات خود را ندید. اگر فصد دارید با این خانه تاریخی بیشتر آشنا شوید، با من در نابرو برای بازدید از این خانه همسفر باشید.

تاریخچه عمارت عباسقلی خان

این بنا اواخر دوران قاجار ساخته شده است. در مقایسه با سایر خانه‌های باقی مانده از این دوران می‌توان این خانه را همچون نگینی ارزشمند نامید. بنای زیبا عباسقلی ‌خان در دوران پهلوی هم الحاقات و تزیینات جدیدی به خود دید. بعد از دوران پهلوی تا بازسازی و احیای سال‌های اخیر هیچ تزییناتی به بنا اضافه نشد.

عمارت عباسقلی خان

جزییات خانه تاریخی عباسقلی خان

این خانه تاریخی زیبا یک حیاط مرکزی دارد. حیاط عمارت عباس قلی خان مانند همه خانه‌های مناطق کویری، در اندازهای بزرگ طراحی شده است. در چهار طرف بنا اتاق‌هایی قرارگرفته است. این اتاق‌ها برای چهار فصل سال تعبیه و طراحی شده بودند. بخشی که کمترین آفتاب را می‌گیرد، برای روزهای گرم تابستان در نظر گرفته شده بود. بخش آفتاب‌گیر هم در روزهای زمستان مورداستفاده قرار می‌گرفت. اتاق‌های دو طرف فضاهای تابستانه و زمستانه هم برای بهار و پاییز بودند که هوا از اعتدال نسبی برخوردار است.

خانه تاریخی عباسقلی خان

بخش اصلی بنا دو طبقه است. طبقه دوم از یک ایوان بزرگ با کف کاشی‌کاری و یک اتاق شاه‌نشین تشکیل شده است. اتاق شاه‌نشین همان‌طور که از نامش پیداست، بهترین اتاق خانه محسوب می‌شود. اگر صاحب‌خانه از بزرگان باشد، این اتاق را برای مهمانان خاص در نظر می‌گیرد.

شاه‌نشین و ایوان با چهار پنج پله و یک فاصله کوتاه به بام می‌رسد. روی بام می‌توانید جام‌خانه‌های طبقه اول را ببینید. جام‌خانه‌ها گنبد‌های روی سقف هستند که با شیشه‌های رنگی پوشیده شده و در طول روز نور را به اتاق می‌تابانند. هر چند آنها بیشتر در حمام‌ها کاربرد دارند؛ اما خانه‌های قدیمی هم کم‌وبیش در بعضی اتاق‌های کم‌نور از آ‌ن‌ها استفاده می‌کردند. این گنبد‌های زیبا با شیشه‌های رنگی‌شان فضای بام را هم بسیار زیبا و شاعرانه می‌کردند.

عمارت تاریخی عباسقلی خان

طبقات پایین خانه اتاق‌های زیبای دیگری با پنجره‌های ارسی وجود دارد. همه اتاق‌ها با اثاث خانه سنتی تزیین شده‌اند تا همان سبک زندگی مردم قدیم آباده را به بیننده نشان دهند.

عمارت عباسقلی خان

در حیاط هم علاوه‌بر اتاق‌های متعدد، سرویس‌های بهداشتی واقع شده‌اند. نکته جالب در مورد دستشویی‌ها این است که با وجود اصلاحات و تعمیرات سرویس بهداشتی، محل قرارگیری‌شان تفاوتی نکرده است. دستشویی‌های خانه همچنان از محل تردد و اتاق‌ها فاصله دارند. نکته طنز هم این است که در خانه عباسقلی به جای واژه‌های نویی مانند دستشویی از واژه‌هایی مانند دست‌به‌آب برای تابلو‌های راهنما استفاده شده است. این موضوع باعث احیای فرهنگ غنی موجود در خانه عباس قلی خانه می‌شود.

یکی دیگر از بخش‌های جذاب خانه مطبخی است که در طبقه اول قرار دارد. این مکان در واقع محل‌ آشپزی بوده است. شما می‌توانید اجاق‌ها و تنورهای قدیمی داخل دیوار را در این مطبخ ببینید. قسمت‌هایی از دیوار که کاشی‌کاری شده بودند، همچنان به همان زیبایی گذشته و دست نخورده باقی‌مانده‌اند.

خانه تاریخی عباسقلی خان

کاربری فعلی بنا

در حال حاضر خانه عباسقلی رستوران و موزه است. بخش موزه خانه تازه افتتاح شده و چندان کامل نیست. چند اسباب سنتی زندگی ایرانی، تعدادی اثر هنری تاریخی و چیدمان اتاق‌ها می‌توانند برای افرادی که به موزه‌های مردم‌شناسی صنایع دستی علاقه دارند، جذاب باشند.

رستوران خانه عباسقلی با وجود تازه تأسیس بودن بسیار فعال و باکیفیت است. شما می‌توانید غذایتان را سفارش دهید و در هر بخشی از بنا به‌دلخواهتان آن را نوش‌جان کنید. در بعضی از اتاق‌ها این امکان فراهم شده که با دوستان و خانواده‌تان در اتاق دور هم جمع شوید. می‌توانید در زمستان زیر کرسی و در تابستان کنار بادگیر بنشینید و در فضایی نیمه خصوصی غذا بخورید.

عمارت عباسقلی خان

بعضی دیگر از اتاق‌ها، از جمله چند اتاق در طبقه اول، شاه‌نشین و ایوان طبقه دوم با میز و صندلی‌های لهستانی و تخت‌های سنتی تجهیز شده‌اند. این بخش‌ها فضاهایی مانند رستوران‌های دیگر دارند. بنابراین برای استفاده از آن‌ها فضای شما خصوصی نیست. شاید این بخش برای گروه‌های بزرگ یا افرادی که به‌طور انفرادی به خانه عباسقلی می‌روند گزینه بهتری باشد.

عمارت تاریخی عباسقلی خان

حس و حال فضا

در یک روز گرم تابستان که از مسیرهایی مانند شیراز – اصفهان می‌گذرید، توقف در عمارت عباسقلی می‌تواند حال شما را جا بیاورد. شاید کمتر کسی از میان شهرهای مشهور اطراف، آباده را برای گشت‌وگذار انتخاب کند. اما عمارت عباسقلی می‌تواند حسابی شما را عاشق آباده کند. این عمارت برای میل یک نهار یا شام بین راهی خاطره‌های ماندگاری برایتان خواهد داشت. جذابیت و زیبایی این خانه باعث شود کمی در شهر باستانی آباده بمانید یا برنامه‌ای دیگر برای بازدید دوباره‌اش ترتیب دهید.

اگر از حس‌وحال فضا بپرسید، باید بگویم از در که وارد می‌شوید حس و حال خانه‌های قدیمی به سراغتان می‌آید. آبی که در حوض آبی رنگ میان حیاط است، گرمای تنتان را بیرون می‌آورد و آرامش اتاق‌ها و رستوران خستگیتان را از بین می‌برد. اگر می‌خواهید عیشتان دوچندان شود ،به ایوان طبقه دوم بروید. از آن بالا همه چیز زیباتر است. حالا به حیاط یک نمای کامل دارید. می‌توانید از آن بالا همه زیبایی خانه را یکجا ببینید. نوشیدن یک شربت گوارا در ایوان عمارت عصرهای آرامبخش‌تری برایتان رقم خواهد زد. اتاق شاه‌نشین و پنجره‌ای که رو به ایوان دارد هم برای ظهرهای گرم تابستان حس‌وحال بهتری دارد.

در عمارت عباسقلی از دیدن و توجه به جزییات غافل نشوید. آن اسباب و وسایل قدیمی آنقدر برایتان نوستالژی می‌سازد که به سختی حاضر می‌شوید آنجا را ترک کنید. این خانه قدیمی به‌راحتی شما را در گذشته و خاطراتتان فرو می‌برد و یادآور روزهای خوش خانه مادربزرگ است. بی‌شک هنگام خروج از خانه مانند توریست‌های دیگر به خودتان می‌گویید کاش صد سال پیش به دنیا آمده بودم و اینجا زندگی می‌کردم.

عمارت تاریخی عباسقلی خان

منوی غذایی

غذاهای عمارت عباسقلی مانند اغلب رستوران‌های سنتی در بخش کباب‌ها بسیار فعال است. شما می‌توانید انواع کباب‌ها از کوبیده تا جوجه‌ لاری، بختیاری و کباب ترش را در منو پیدا کنید. چند پیش‌غذا مانند کشک‌وبادمجان و میرزاقاسمی، چند خورشت مثل قورمه‌سبزی و قیمه سیب‌زمینی هم سرو می‌شوند. میان نوشیدنی‌ها دوغ پارچی از دوغ محلی آباده و بسیار خوشمزه است. در کل کیفیت غذای این عمارت متوسط رو به بالا است.

خانه تاریخی عباسقلی خان

از دیگر محاسن رستوران این است که بر خلاف رستوران‌های شهرهای کوچک، به هیچ‌وجه از سفره و لیوان‌های یک‌بار مصرف استفاده نمی‌کنند. اگر از حامیان محیط‌زیست هستید اینجا به هیچ‌وجه احساس ناراحتی و عذاب وجدان نخواهید داشت.

قیمت‌ها

درحال‌حاضر برای ورود به عمارت  ورودی دریافت نمی‌شود. شاید دلیل این امر وضعیت موزه باشد؛ چراکه موزه هنوز به اندازه کافی تکمیل نیست. بنابراین تنها هزینه‌ای که در عمارت پرداخت می‌کنید، به میزان استفاده شما از رستوران ارتباط دارد. حدود قیمت‌ها در رستوران نه خیلی ارزان و نه خیلی گران است. درمقایسه با استانداردهای تهران این قیمت‌ها بسیار پایین محسوب می‌شوند؛ اما در مقایسه با استانداردهای آباده قابل‌قبول‌ هستند. در عمارت عباسقلی در سال ۱۳۹۸ بیشترین غذا حدود سی و کمترین غذا حدود پانزده هزار تومان بوده است.

بنابراین در یک جمع‌بندی می‌توان گفت این عمات برای آشنایی با فضاهای سنتی و تاریخی بسیار مناسب است. شما می‌توانید در عمارت عباسقلی لحظات خاطره‌انگیزی را تجربه کنید. اگر از حضور در این خانه تاریخی تجربه‌ای دارید، آن را با مخاطبان نابرو در میان بگذارید.

نوشته های مشابه

یک نظر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن