گردن گرفتن نوزاد

گردن گرفتن نوزاد و اهمیت آن در رشد

به گردن گرفتن نوزاد و کنترل سر او، اصطلاحا سفت شدن گردن نوزاد می‌گویند. نوزاد هنگام تولد به دلیل مهارت‌های حرکتی و عضلات گردن بسیار ضعیف، روی سر خود کنترل کمی دارد. او در سال اول زندگی این مهارت حیاتی را توسعه می‌دهد؛ این مهارت مانند نشستن و راه رفتن، پایه‌ای برای همه جنبش‌ها و تحرکات بعدی او محسوب می‌شود.

احتمال دارد کودک در یک ماهگی، قادر باشد سرش را بلند کند و در حدود ۴ ماهگی و در حالت نشسته، آن را نگه دارد. در ۶ ماهگی باید عضلات گردن و کنترل سر او قوی و پایدار باشند.

بیماری کجی گردن

بیماری کجی گردن

تورتیکولی یا تورتیکولیس (Torticollis) یا کج گردنی به معنی پیچ خوردن گردن است. هر فردی ممکن است بعد از یک شب خواب ناراحت، صبح وقتی از خواب بیدار می‌شود، دچار آن شود. تورتیکولی در نوزادان به دلیل وضعیت نامناسب جنین در رحم یا به خاطر زایمان دشوار رخ می‌دهد. به این حالت کج گردنی نوزادی یا تورتیکولی عضلانی مادرزادی می‌گویند.

شاید دیدن نوزادی که سر او انحراف یافته و در چرخاندن گردن مشکل دارد، بسیار ناراحت‌کننده باشد؛ اما اکثر نوزادان از این بیماری هیچ دردی احساس نمی‌کنند. خوشبختانه این مشکل به تدریج با تغییر وضعیت یا نرمش‌های کششی در منزل برطرف می‌شود.

در بین نوزادان تورتیکولی نسبتا شایع است. دختران و پسران به یک اندازه به کجی گردن مبتلا می‌شوند. ممکن است این مشکل هنگام تولد یا سه ماه بعد اتفاق بیفتد.

هیچکس نمی‌داند دلیل ابتلای نوزادان به تورتیکولی چیست؛ بیشتر پزشکان معتقدند که کجی گردن احتمالا به کرامپ جنین درون رحم یا قرارگرفتن آنورمال آن (مانند حالتی که باسن بچه به سمت کانال تولد قرار می‌گیرد) مرتبط است. همچنین به کارگیری انبرک یا دستگاه‌های وکیوم جهت به دنیا آوردن نوزاد به ایجاد تورتیکولی ربط دارد.

این فاکتورها به عضله جناغی – چنبری – پستانی (یعنی همان عضله طناب مانندی که در دو طرف گردن از پشت گوش‌ها تا استخوان ترقوه کشیده شده) فشار وارد می‌کنند. فشار اضافه بر یک طرف این عضله باعث می‌شود که این عضله تنگ‌تر شود و کج شدن گردن نوزاد به سختی انجام گیرد.

بعضی از نوزادانی که تورتیکولی دارند، به دیسپلازی رشدی کپل هم مبتلا می‌شوند، این حالت موجب می‌شود که در رحم در حالت آنورمال قرار بگیرد یا زایمان دشوار شود.

علائم و نشانه‌ها

علائم و نشانه‌های کجی گردن

رفتار نوزادان مبتلا به تورتیکولی به جز هنگام فعالیت‌های چرخشی مانند سایر نوزادان است. نوزادی که تورتیکولی دارد، ممکن است:

• سرش را به یک طرف بچرخاند (تشخیص آن در بسیاری از نوزادان دشوار است).

• ترجیح می‌دهد از یک سمت به شما نگاه کند و شما را با چشم‌هایش دنبال نمی‌کند.

• در زمان شیر خوردن، معمولاً از یک طرف نمی‌تواند به خوبی شیر بخورد (یا فقط یکی از سینه‌ها را ترجیح می‌دهد).

• تلاش می‌کند که به سمت شما برگردد و هنگامی که نمی‌تواند این کار را انجام دهد، عصبانی می‌شود.

بعضی از نوزادان مبتلا به تورتیکولی، دچار صاف شدن سر (پلاژیوسفالی موضعی) در یک یا هر دو سمت سر می‌شوند، زیرا اکثر اوقات سرشان فقط روی یک سمت قرار دارد. یا ممکن است در قسمت گردن برجستگی یا برآمدگی کوچکی داشته باشند که شبیه گره در عضله کشیده شده است. با بهبود تورتیکولی هر دو مورد رفع می‌شوند.

چه زمانی نوزاد برای گردن گرفتن توانایی پیدا می‌کند؟

از جمله مهم‌ترین گام‌های تکاملی و رشدی نوزاد، گردن گرفتن اوست که معمولا سریع اتفاق می‌افتد. عضلات گردن نوزاد حدود ۳ ماهگی قوی‌تر شده و او قادر به چرخاندن گردن خود به اطراف و دیدن محیط یا دنبال کردن مادر است. گردن گرفتن نوزاد و قوی شدن عضلات گردن تا ۶ ماهگی به طول می‌انجامد. تا این زمان عضلات گردن کاملا رشد کرده و توسعه می‌یابند، سپس کودک به آسانی می‌تواند گردن گرفته و سرش را کنترل کند.

هر چند این موضوع در همه کودکان یکسان نیست و ممکن است زودتر یا دیرتر اتفاق بیفتد؛ در هر صورت باید اجازه داد تا مراحل رشد نوزاد تمام شود و در این زمینه نگرانی وجود ندارد.

مراحل گردن گرفتن نوزاد و کنترل سر کودک

مراحل گردن گرفتن نوزاد و کنترل سر کودک

نشانه‌های مختلفی وجود دارد که نشان می‌دهد کودک گردن می‌گیرد و قادر به کنترل سر خود است:

نوزادی (يک ماه اول)

در زمان تولد عضلات گردن كودک نسبتا ضعيف هستند، به همین دلیل حداقل در ماه اول او برای حمايت و حفاظت از سر و گردنش به كمک نیاز دارد. شاید اين پديده تدبير طبيعت باشد تا برای نگاه‌های رو در رو بين شما و كودک‌تان موقعيت‌های زيادی فراهم شود. هنگام در آغوش گرفتن كودک، از نگاه مستقيم به چشمانش لذت می‌بريد؛ اين كار در ايجاد پيوند بين شما و كودک مؤثر بوده و به كودک احساس علاقه به شما را منتقل می‌کند.

يک تا دو ماهگی

مرحله دوم گردن گرفتن کودک، در مدت یک تا دو ماهگی است. كودک بايد در پايان يک ماهگی بتواند كمی سرش را بالا بياورد و وقتی كه روی شكم قرار دارد، سر خود را از يک سمت به سمت ديگر برگرداند. بين شش تا هشت هفتگی، در صورت داشتن قدرت كافی، هنگامی كه به پشت هم خوابيده، سرش را بلند خواهد كرد. هنگام بغل كردن او، زمانی که سر او روی شانه شما قرار دارد، می‌تواند برای مدت كوتاهی با كنترل كافی سرش را بالا نگه دارد، البته شاید قادر به انجام دادن اين كار به صورت كاملا ثابت و محكم نباشد.

همچنين او قدرت كافی یافته تا هنگام قرار گرفتن در صندلی مخصوص كودک يا كالسكه، سر خود را بالا نگه دارد؛ اما هنوز توان نشستن در روروئک را ندارد يا نمی‌توانيد او را روی پشت خود بسته و جابه‌جا كنيد. تا زمانی كه او قادر نیست بدون كمک سرش را محكم بالا نگه دارد، از اين موارد نباید استفاده شود. اكنون می‌توان کودک خود را در وضعيت نيمه نشسته (مثلا روی كارير) قرار داد تا اطراف خود را تماشا كند.

سه تا چهار ماهگی

قطعا در اين زمان می‌توان در رابطه با كنترل سر، پيشرفت كودک را مشاهده کرد. او هنگامی كه روی شكم قرار دارد، قادر است سرش را تا ۴۵ درجه بالا آورده و محكم نگه دارد. يک بازی جالب به منظور تقويت عضلات گردن او، اين است: او را روی پشت بخوابانيد و دست‌هایش را گرفته و به آرامی بكشيد تا در حالت نشسته قرار بگيرد؛ دوباره  آرام او را روی پشت بخوابانيد و اين كار را تكرار كنيد. در اين سن او بايد بتواند هنگام بلند شدن، سرش را مستقيم در امتداد بدن خود نگه دارد. احتمالاً كودک در چهارماهگی آماده است تا از روروئک استفاده کند، اما بهتر است هنوز با او روی زمين صاف و فرش بازی كنيد.

پنج تا شش ماهگی

کودک در شش ماهگی قادر است سرش را صاف و محكم نگه دارد و وقتی او را هل می‌دهيد تا بنشيند، سر خود را جلوتر می‌گيرد. او با به دست آوردن كنترل مناسب بر روی سر خود می‌تواند از حالت درازكش به نشسته تغيير وضعيت دهد، غلت بزند و چهار دست و پا راه برود. كنترل سر برای بلعيدن غذاهای معمولی و همچنين نشستن روی صندلی كودک نيز اهمیت دارد.

گردن گرفتن نوزاد؛ نکات مهمی که باید بدانیم!

گردن گرفتن نوزاد؛ نکات مهمی که باید بدانیم!

یک مکانیسم طبیعی در رشد و تکامل نوزاد، گردن گرفتن اوست؛ معمولا این توانایی در سه تا شش ماهگی نمایان می‌شود. روش‌های مختلفی برای کمک به گردن گرفتن نوزاد وجود دارد. همچنین دانستن برخی از نکات برای والدین ضروری است. در این مقاله به بیان نکاتی درباره توانایی‌ گردن گرفتن نوزادان، روش‌های بهبود قدرت عضلات گردن نوزاد و مواردی که بایستی هنگام آغوش گرفتن نوزاد رعایت کرد، پرداخته شده است. انجام این روش‌ها می‌تواند بسیار برای شما و کودکان موثر باشد.

برای یک نوزاد تازه متولد شده، کنترل گردن و سر غیر ممکن است و قادر به نگه داشتن سر و گردن خود نیست؛ بنابراین باید بسیار مراقب بود. برخی از نوزادان کنجکاو هستند و می‌خواهند همه چیز در اطرافشان را ببینند و بایستی به دقت مراقب آن‌ها بود، اما برخی دیگر آرام هستند و گردن خود را به هر طرف نمی‌چرخانند.

نوزاد باید قبل از هر پیشرفت و بهبودی در حرکات، گردن بگیرد. این مرحله بسیار مهم بوده و آغاز مراحل رشد و تکامل نوزاد از جمله نشستن، چهار دست و پا رفتن و راه رفتن محسوب می‌شود.

چگونه گردن و سر نوزاد را در زمان در آغوش گرفتن، نگه داریم؟

عدم تقارن یا چرخش سر حالتی است که در آن سر کودک به گونه‌ای رشد می‌کند که قسمت بدون حرکت به صورت تخت (زیادی صاف) در می‌آید. به عنوان مثال اگر کودک همیشه یا اکثر اوقات به پشت دراز بکشد، احتمال اینکه پشت سرش صاف شود، زیاد است؛ اگر به پهلو دراز بکشد ممکن است کنار سرش شکل صاف‌تری پیدا کند. به همین دلیل بغل کردن کودک، حرکت دادن او و البته حرکت کردن سر او از جمله مواردی است که حتما باید انجام شود.

البته مشکلات ذکر شده در صورتی به وجود می‌آیند که کودک تمام شب‌ها یا اکثر اوقات روی تخت خود در یک حالت به خصوص قرار بگیرد. به منظور جلوگیری از چنین حالتی باید کودک را در شکل‌های مختلف بغل کرد تا سر او حرکت داشته باشد. در صورت پیش آمدن چنین مشکلی با مراجعه به پزشک می‌توان این مسئله را حل کرد.

این نکته باید در نظر گرفته شود که نوزاد در چند ماه نخست تولد چقدر به آغوش والدین آن هم درست در شرایطی که صورت به صورت آن‌هاست و چشم‌هایش را به چشم‌هایشان دوخته نیاز دارد. نوزاد احتیاج به این نوع در آغوش گرفتن دارد، زیرا به منظم کردن تنفس او کمک می‌کند. با در آغوش گرفتن، نوزاد می‌تواند گرمای بدن والدین را احساس کرده، صورتشان را از نزدیک ببیند، صدای ضربان قلبشان را بشنود؛ در این شرایط به شدت احساس امنیت می‌کند.

قبل از بهبود توانایی گردن گرفتن نوزاد و اینکه او بتواند خود گردنش را بگیرد، باید کودک را به درستی در آغوش گرفته و سر او را نگه داشت. بهترین راه حمایت سر نوزاد برای اینکه گردن او نیفتد:

• نگه داشتن سر نوزاد با دست

• مطمئن بودن از اینکه خود او سرش را می‌گیرد.

باید هنگام بلند کردن کودک یکی از دست‌های خود را پشت سر نوزاد قرار داده‌ و بعد او را بلند کرد.

در زمان بلند کردن نوزاد، از نحوه نگهداری و در آغوش گرفتن او اطمینان حاصل کنید، زیرا آسیب به کودک در مراحل اولیه رشد می‌تواند منجر به یکی از موارد زیر شود:

• آسیب مغزی

• خفگی

• آسیب شدید گردن

• ستون فقرات

خواباندن روی شکم

خواباندن نوزاد روی شکم

به روی شکم خواباندن کودک برای مدتی همراه با مراقبت کافی می‌تواند برای بهبود عضلات کودک مفید باشد. بسیاری از عضلات مانند عضلات پا، گردن، بازو‌ها و پشت کودک با این روش تقویت می‌شوند. در زمان ‌خواباندن کودک به روی شکم، از امن و راحت بودن مکان کودک اطمینان حاصل کنید و در نزدیکی او اسباب‌بازی‌هایی برای نگاه کردن قرار دهید و خودتان مراقبش باشید. سعی کنید کودک را در جایی قرار دهید که به راحتی امکان غلت خوردن و حرکت کردن را داشته باشد. پس از قرار دادن کودک بر روی تخت‌های بدون حفاظ خودداری کنید. می‌توانید کودک خود را روی زمین (با زیراندازی مناسب) قرار دهید و اطراف او وسایل بازی قرار دهید.

بازی با کودک

در زمان ۴ تا ۵ ماهگی کودک، او را به پشت خوابانده و دست‌هایش را به آرامی بکشید و با او بازی کنید یا او را به پایین و بالا بکشید، اما باید این کار‌ها را به آرامی انجام داد. کودک باید در این سن بتواند سر خود را هنگامی که بدنش به پایین و بالا کشیده می‌شود، نگه دارد.

تشویق و حمایت کودک

کودک را با نگه داشتن پشت و گردن او حمایت کنید. این کمک‌ها و مراقبت‌ها در بهبود رشد و گردن گرفتن او بسیار مؤثر است. به عنوان مثال شما می‌توانید کودک خود را در حالتی مناسب قرار دهید و توجه او را به وسایلی مانند اسباب بازی‌ها جلب کنید، یا با او حرف بزنید. با این کار، علاوه بر اینکه کودک را سرگرم می‌کنید، در حقیقت کمک موثری به گردن گرفتن او انجام داده‌اید.

اگر کودکم گردن نگرفت، چه کنم؟

اگر کودکم گردن نگرفت، چه کنم؟

نوزادان با هم متفاوتند، باید از هوشیار و کنجکاو بودن کودک و تلاش او برای حرکت کردن اطمینان حاصل کرد.

همه نوزادان هنگام بهبود، رشد و گردن گرفتن، تمایل به پاسخ دادن به تمامی عکس‌العمل‌های محیطی را دارند. مشاهده شده نوزادانی که دارای خواهر یا برادر بزرگ‌تر هستند، به دلیل اینکه بیشتر به وسیله خواهر یا برادر بزرگ‌ترشان نگه داشته شده و محیط آن‌ها شلوغ‌تر است، زودتر گردن می‌گیرند.

مدت زمان گردن گرفتن نوزادانی که زودتر متولد می‌شوند، بیشتر است و این امر کاملآ طبیعی است. چنانچه نوزاد تا سه ماهگی قادر به کنترل گردن و سرش نباشد، باید به پزشک متخصص اطفال مراجعه کرد تا در صورت نیاز از نوزاد آزمایش‌های لازم گرفته شود.

چگونه می‌توانم به کودکم کمک کنم که سریع‌تر گردن بگیرد؟

چگونه می‌توانم به کودکم کمک کنم که سریع‌تر گردن بگیرد؟

به طور طبیعی نوزادان کنجکاو بوده و نیازی نیست که بیش از حد تشویق شوند تا اطراف را نگاه کنند. توجه به رشد طبیعی به کودک و مقایسه نکردن او با سایر نوزادان مهم است. برای کمک به رشد و بهبود کنترل کودک بر گردن و سر، چندین مورد وجود دارد که می‌توان انجام داد. برای مثال می توان از ورزش‌های گوناگون برای تسریع فرآیند گردن گرفتن کودک استفاده کرد. همچنین درست بغل کردن نوزاد سبب می‌شود تا گردن وی با حالتی درست رشد کند. همچنین انجام برخی از بازی‌ها با کودک می‌تواند در این زمینه به شما کمک کند. در دیگر مقالات به این موضوعات نیز خواهیم پرداخت.

جمع‌بندی گردن گرفتن نوزاد

در این نوشته برای گردن گرفتن نوزاد و تقویت عضلات گردن او، ورزش‌هایی معرفی شده‌اند. شلی گردن نوزاد به مرور تا سن ۴ و ۵ ماهگی رفع می‌شود. اگر چنین نشد یا کودک هنگام تولد بیماری داشت، مراجعه به متخصص کاردرمانی بهترین راه‌حل است. اختلالات حرکتی نوزادان و کودکان از جمله اختلالاتی است که کاردرمانگر به ارزیابی و درمان آن می‌پردازد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سه × 3 =