طبیعت گردی

پسابندر چابهار؛ همسایه با جیوانی پاکستان

سیستان و بلوچستان مملو از زیبایی و شگفتی است و به هر بندری که سر بزنید، شاهد بخشی از این شگفتی خواهید بود. اما واقعا چابهار دنیای دیگری است. در سفر به سمت گواتر، حتما از پسابندر چابهار و فعالیت ماهی‌گیران پرتلاش آن دیدن کنید.

 پسابندر چابهار کجاست؟

پسابندر چابهار، این بندر و روستای کوچک سیستان و بلوچستان، در کناره خلیج گواتر و نزدیک مرز پاکستان است. حدودا در 87 کیلومتری شرق چابهار (1:30ساعت فاصله با ماشین شخصی) است که درست روبه‌روی شهر جیوانی پاکستان قرار گرفته است.

ماجرای سفر به پسابندر چابهار

هنگامی که وارد فضای بندر شدیم، با ورود به یکی از لنج‌های ماهی‌گیری توانستیم کار ماهی‌گیران زحمت‌کش را از نزدیک ببینیم. آنها با سرعت بالایی، ماهی‌های بزرگ و سنگین را از اتاقک پایینی لنج به بالا انتقال می‌دادند و بعد داخل ماشین مخصوصی می‌گذاشتند تا برای فروش فرستاده شود. و نکته بسیار جالبی که در صحبت با ایشان متوجه شدیم این بود که ماهی‌های تازه‌ای که بعد از کلی بررسی از بازار می‌خریم ممکن است بیش از 2 ماه به صورت یخ‌زده در لنج بوده باشند، زیرا این کشتی‌های بزرگ چند هفته در دریا می‌مانند و وقتی که به اندازه کافی شکار کردند به ساحل برمی‌گردند.

پسابندر در چابهار

حتی توانستیم به قسمت پایینی و بسیار سرد لنج برویم که در آن هوای به نسبت گرم مثل یخچال سرد بود و ماهی‌های غول‌پیکری را دیدیم که آنجا جا خوش کرده و بعضی از وسط نصف شده بودند و به خاطر حالت یخ‌زده‌ای که داشتند بیشتر شبیه یک تنه درخت قطور بودند. ماهی‌گیران بسیار دوست داشتنی این لنج هم از هیجان ما به وجد آمده بودند و ما را راهنمایی می‌کردند که از کدام قسمت‌ها عکس بگیریم و وقتی خواستیم پایین برویم خیلی استقبال کردند و حتی ژست عکس هم گرفتند.

ماهیگیران پسابندر چابهار

از همه جالب‌تر هم اینکه در گوشه و کنار خدنگی دیدیم که بسیار کوچک بود و با آن کله کوچکش به ما زل زده بود. خدنگ‌ها گوش‌های کوچک و دم پرمویی دارند و گوشتخوار هستند. بسیار فعال، سریع و چابک هستند و علی‌رغم جثه کوچکی که دارند با واکنش‌های سریع خود، مارهای بزرگ و سمی را از پای درمی‌آورند. برای گرفتن مار، موهای بدن را سیخ می‌کنند و پس از مدتی کلنجار رفتن در فرصتی مناسب و با حرکتی سریع، سر مار را به دهان می‌گیرند. البته مقاومت زیادی هم به سم مار دارند.

گل‌بازی در گوشه و کنار پسابندر چابهار

یکی از صحنه‌های جذاب این سفر، درست قبل از رسیدن به پسابندر چابهار اتفاق افتاد. گروهی از بچه‌ها را دیدیم که در گودالی از آب، گل‌بازی می‌کردند، از دور خیز برمی‌داشتند و داخل این حوضچه می‌پریدند و بعضی هم برای ما دست تکان می‌دادند. اگرچه بعد از شنا سرتاپایشان گلی می‌شد، خیلی به نظرم هیجان‌انگیز می‌آمد و آن لحظه واقعا دوست داشتم در این شادی با آن‌ها سهیم باشم. بعد هم با خودم فکر می‌کردم که چقدر بین سرگرمی‌ بچه‌ها در شهر و روستا، اختلاف هست و چقدر زندگی در محیط سرسام‌آور شهری ما را از طبیعت و سرگرمی‌هایش دور می‌کند!

پسابندر چابهار در گذشته چگونه بوده است!

کمال‌الدین غراب در سال 1363 و در کتاب بلوچستان یادگار مطرود قرون در مورد پسابندر چابهار این چنین می‌نویسد: «پسابندر بر فراز صخره‌ای پهناور بنا شده است و از دور که نزدیک می‌شوی، احساس می‌کنی پاره ابری به شکل مسجدی کوچک درآمده، هنوز پا بر زمین نگذاشته است.

غروب بود که به اطاق نه چندان گرم یک گروهبان ژاندارمری که در سن 22 سالگی سخت سوخته و پیر شده بود، وارد شدیم و تا شب نشستیم. شب، نمی‌دانم به چه بهانه‌ای پا از اطاق بیرون گذاشتم. هنوز دو سه گامی پیش نرفته بودم که ناگاه ستاره‌های آسمان بر سرم ریختند. از این هجوم نابهنگام تا لب پرتگاه ساحل رمیده شدم، که دیدم ماه بر روی دریا راه کشیده است و چند قایق در کنار راه آبی ماه، لمیده‌اند و شعله ساکت فانوسی در هر کدامشان سرخ می‌زند، به نشانه شهادت ماهیگیر در عشق به دریا و ماه و لنج …».

پسابندر چابهار در سیستان و بلوچستان

همچنین در این کتاب اشاره‌ای به فرهنگ مردم این ناحیه در آن سال‌ها می‌شود. در مورد اهمیت عروسی برای بلوچ‌ها و اینکه چقدر در مراسم چند روزه عروسی پول خرج می‌کنند و برخلاف بیشتر مناطق ایران که عروس‌کشان دارند، مراسم دامادکشان دارند.

بعد هم در مورد مراسم عزاداری صحبت شده که ممکن بوده حتی تا یک سال ادامه داشته باشد و در این مدت صاحب‌عزا، مهماندار تسلی‌دهندگان بوده است. از رسوم دیگر عزاداری اینکه مرده را پس از دفن رها می‌کرده‌اند و دیگر به سراغش نمی‌رفتند. به علاوه در هیچ یک از مراسم خود از گوشت شتر استفاده نمی‌کردند زیرا شتر به دلیل کمک در امر بارکشی از احترام خاصی برخوردار بوده است.

اقامت در پسابندر چابهار

در سفر به سیستان و بلوچستان می‌توانید در شهرها و یا روستاهای مختلف کمپ بزنید و یا از اقامتگاه‌های بوم گردی و هتل‌ها استفاده کنید. اگرچه هنوز اقامتگاه‌های بومگردی که سفر شما را کم‌هزینه‌تر می‌کنند، در این مناطق آنطور که باید جا نیافتاده‌اند و تعدادشان اندک است اما برای مثال می‌توانید از پسابندر چابهار دیدن کنید و در اقامتگاه‌های بندر بریس که در فاصله 25 کیلومتری است، اقامت داشته باشید.

 عکس‌ها: فرانک پرکمی

منبع: بلوچستان یادگار مطرود قرون اثر کمال‌الدین غراب، راهنمای صحرایی پستانداران ایران اثر هوشنگ ضیایی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن