تاریخ و تمدن

همه چیز درباره موزه تماشاگه زمان تهران

فهرست مطالب

موزه‌ها مانند ماشین زمانی هستند که می‌شود با آنها به گذشته سفر کرد. در میان همهمه پایتخت یکی از این موزه‌ها که سراسر از آرامش و زیبایی‌ست، موزه زمان تهران، اولین موزه ساعت ایران است که شما را با دیرینه ساعت مچی خود و چگونگی استفاده آن توسط نیاکان و نحوه سنجش زمان از گذشته‌های دور آشنا می‌کند.

تاریخچه موزه تماشاگه زمان تهران

موزه زمان تهران نخستین موزه ساعت ایران، دارای معماری و تزیینات بسیار زیبا، همراه با محیطی آرامش‌بخش در شمال تهران است، که انواع ساعت‌های قدیمی ایرانی و خارجی ساخته شده توسط کشورهای فرانسه، سوییس، انگلیس و آلمان و ابزارهای سنجش زمان را در برگرفته است. این موزه در ساختمانی‌ست قاجاری که به دوره محمدشاه و ناصرالدین شاه قاجار می‌‌رسد.

این باغ در ابتدا بخشی از اراضی باغ فردوس بود که در اختیار داماد ناصرالدین شاه، معیرالممالک قرار داشت. پس از مرگ وی پسرش دوستعلی‌خان معیرالممالک که به آن باغ علاقه‌ای نداشت درختانش را قطع کرد و به عنوان هیزم به کوره‌های تهران فرستاد. پس از گذشت سال‌ها که وی وارث این باغ بود، حسین خداداد، مردی بازرگان، صنعتگر و کارآفرین ملک مذکور را خریداری کرد و به مدت ۱۰ سال تغییراتی را درون بنا صورت داد و با ترکیب تزیینات سبک ایرانی و فرنگی، معماری ویژه‌ای به آن بخشید.

گچبری این بنا مدت ۱۲ سال به طول انجامید و در نهایت به شکل یک اثر هنری درآمد. حسین خداداد پیش از انقلاب ایران به آمریکا سفر کرد و تمام اموالش توسط بنیاد فرهنگی مستضعفان مصادره شد. این بنا در سال ۱۳۷۸ عنوان اولین موزه ساعت ایران را به خود گرفت. سرانجام با تغییر کاربری، این ساختمان به گنجینه باارزشی تبدیل شد و در سال ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد.

موزه زمان تهران

آدرس موزه زمان تهران

موزه زمان واقع در استان تهران، خیابان زعفرانیه، نبش چهار راه پرزین بغدادی است.

مسیرهای دسترسی به موزه زمان تهران

دسترسی موزه ساعت ایران با خط بی آر تی راه‌آهن – تجریش آسان است. در این خط که از خیابان ولیعصر می‌گذرد، باید ایستگاه باغفردوس پیاده شوید تا بعد از ۵۰۰ متر پیاده‌روی به موزه برسید. همچنین نزدیک‌ترین مسیر دسترسی به آن از مترو، ایستگاه تجریش است. بعد از پیاده شدن در این ایستگاه، حدودا ۲۰ دقیقه زمان تا موزه پیاده‌روی لازم است که می‌توانید این مسیر را با تاکسی هم طی کنید. همینطور نیز برای بازدید از این موزه تورهای تهرانگردی و گردشگری وجود دارد که می‌توانید با عضویت در آنها از این موزه دیدن کنید.

دیدنی های موزه تماشاگه زمان تهران

این موزه در داخل ساختمان و فضای درون باغ دیدنیهای بسیاری را داراست که با ورود به محوطه باغ می‌توانید از زیبایی و جاذبه‌های آن لذت ببرید. درب ورودیه باغ با تزیینات خاص خود به خوبی حالت دعوت کنندگی را، به این موزه ایفا کرده است.

دیدنی های موزه زمان تهران

دیدنی‌های محوطه موزه تماشاگه زمان تهران عبارتند از:

ساعت آبی

با پر کردن آب در یک ظرف درجهبندی شده و با خارج شدن قطره قطره آب از سوراخ پایینی ظرف، با توجه به سطح آب باقی مانده زمان را تعیین می‌کردند. این ساعت در مصر باستان عملکرد جالب توجهی داشت، مصری‌ها از آن برای اندازهگیری زمان صحبت در دادگاه، استفاده می‌کردند.

ساعت روغنی

این ساعت دو کاربرد داشت، برای نشان دادن زمان و ایجاد روشنایی در طول شب. این ساعت دارای مخزن مدرجی بود که در آن روغن مخصوصی می‌ریختند. با روشن شدن فیتیله درون ساعت، روغن در مخزن به عنوان سوخت استفاده می‌شد و زمان با توجه به میزان روغن باقی مانده توسط درجه‌های روغن مخزن سنجیده می‌شد.

ساعت آبی مکانیکی

با مرسوم شدن ساعت آبی در یونان ساعت مکانیکی پدید آمد. در این ساعت آب از مخزن بالا به پایینی می‌ریخت. چوبی دندانه‌دار در این مخزن قرار می‌گرفت و چوب پنبه‌ای در انتهای آن قرار داشت که با بالا امدن سطح آب چوب پنبه و چوب دندانهدار به سمت بالا کشیده می‌شد در نهایت، دندانه‌های چوب با چرخ‌دنده درگیر شده و عقربه برای نشان دادن زمان به حرکت در می‌آید.

ساعت آفتابی

این ساعت حدود ۵۵۰۰ سال پیش اختراع شد که دارای یک چوب عمودی به نام شاخص بود که تابش آفتاب به آن سایه‌ای را روی سطح افق می‌انداخت که اندازه آن زمان را مشخص می‌کرد. این نوع ساعت در دو نوع بزرگ و کوچک ساخته میشدند. از نوع کوچک آن در سفر و از نوع بزرگ آن نیز تا قرن ۱۸ میلادی در اروپا استفاده می‌شد که نمونه‌هایی از آن هنوز هم در خانه‌های قدیمی و کلیساها دیده می‌شود.

ساعت آفتابی موزه زمان تهران

قایق اژدها

این ساعت، نوعی ساعت سوختی مخصوص چینی‌ها، شبیه به یک قایق است. در میان این قایق شمعی به صورت خوابیده قرار دارد. در راستای قایق نیز وزنه‌هایی با فاصله‌های معین از ریسمان آویزانند. با سوختن شمع و نزدیک شدن شعله به هر ریسمان و سوختن آن، وزنه‌ها به درون ظرف فلزی زیر قایق می‌افتادند و با ایجاد صدا زمان را برای افراد مشخص می‌کردند.

ساعت طنابی

ساعت طنابی نوعی ساعت سوختی متشکل از تعدادی طناب است. گره‌هایی در سطح طناب به صورت مساوی نوعی درجه بندی زمان هستند. با سوختن طناب گره‌ها از بین می‌رفت و گره‌های باقیمانده زمان را مشخص می‌کردند.

ساعت شمعی

این ساعت حدود ۱۰۰۰ سال پیش برای اولین بار مورد استفاده قرار گرفت که اختراع آن را به آلفرد کبیر، پادشاه وقت انگلستان نسبت می‌دهند. برای سنجش زمان در این روش بدنه شمع را درجه‌بندی می‌کردند. با سوختن و آب شدن شمع از درجه‌های باقیمانده و سوخته زمان را متوجه می‌شدند.

ساعت شنی

این نوع ساعت شناخته شده‌ترین شکل ساعت است که امروزه نیز از آن استفاده می‌شود. به دلیل زمختی دانه‌های شن واقعی در داخل این ساعت‌ها از پوست تخم مرغ استفاده می‌کردند. عبور شن از مخزن بالایی توسط سوراخ باریک میانی نحوه کار این ساعت بود که زمان با استفاده از میزان شن در مخزن‌ها تعیین می‌شد. این ساعت بیشتر برای بخش‌های کوتاهی از زمان و یا مقدار ثابتی از آن مفید هستند. از انواع آن در کلیساها و کشتی‌ها استفاده گستردهای می‌شد.

و اما ساختمان موزه دارای دو طبقه بوده که هر کدام شامل دیدنی‌هایی‌ست.

موزه زمان تهران

دیدنی های طبقه اول موزه تماشاگه زمان تهران

این طبقه شامل ساعت‌هایی از قرن هفدهم تا بیستم است. ساعتهای مکانیکی ورزن‌های و کوکی مانند ساعت شاهینی، رومیزی، آونگی، دیواری و ایستاده که به شکل هنرمندانه‌ای که حاکی از اهمیت تزیینات ساعت در گذشته است، در این قسمت آراسته شده‌اند. ماکت ساعت‌های مختلف که همگی تلفیقی از هنر و صنعت ساعت‌سازی را به نمایش گذاشته‌اند، در این بخش بسیار جالب توجه هستند. برخی از این ساعت‌ها هدایای رجال سیاسی از سفرهایشان به کشورهای دیگر و برخی از اموال شخصی افراد هستند.

در این قسمت از ساختمان ساعت طاقچه‌ای دارای تصویر حکاکی شده پهلوی اول، ساخته شده در قورخانه تهران است که قدمتش به سال ۱۳۱۳ خورشیدی برمی‌گردد.

اثر جالب دیگر در این بخش ساعتی از جنس برنز، پوشیده  شده با آبطلا،  ساخت کشور فرانسه است که به سبک لویی شانزدهم آراسته شده و پیکرهای از هومر، شاعر حماسی یونان بر آن دیده می‌شود.

در کنار این آثار، سقف این قسمت از ساختمان با گچبری‌های هنرمندانه و تزیینات پیاده شده بر روی آن از زیبایی منحصر به فردی برخوردارست که با نگاه کردن به این تزیینات محو زیبایی و هنر نهفته آنها خواهید شد.

ساعت‌های موزه زمان تهران

همچنین اتاق اصفهانی‌ها در این طبقه با گچبری و طراحی‌های بی‌نطیرش توسط استادان برجسته شما را مجذوب خود می‌کند. گچبری‌های این اتاق با اشکال عمیقی به شکل ظروف و تنگ برگرفته از گچبری‌های برخی از بناهای دوران صفوی هستند. سقف این اتاق مزیین به طرح فرش اصفهان است که ۹۹ درصد آن از مس و ۱ درصد آن از طلاست.

از دیگر تزیینات منحصر به فرد آن تابلوی گچبری نمادین آفرینش آدم و حوا، هابیل و قابیل در باغ عدن بوده است که در قسمت محراب قرار دارد.

رنگ طلایی این اتاق ناشی از به کار رفتن ورقه‌های طلا در تزیینات است همچنین طرح شیشه‌های این اتاق به دلیل جلوگیری از ورود حشرات به سبک خاصی طراحی شده است.

طبقه دوم مختص به نمایش آثار هوشنگ فروتن است. دلیل نمایش آثار وی در این موزه کلاژهای ساخته شده وی، توسط قطعات بلااستفاده ساعت‌های قدیمی است. در این طبقه ویترین مدوری قرار دارد که ابزار تعمیرات ساعت را به نمایش می‌گذارد که تعدادی از این ابزارها عبارتند از: عقربه‌کش، سمبه و سمبه‌دان، سیمچین و …

دیدنی‌های طبقه دوم موزه زمان تهران

از آثار جالب توجه دیگر این طبقه ساعت ثبتزمان یا کارتزنی، متعلق به راه‌آهن است که برای مشاغل مختلف در ثبت ورود و خروج استفاده می‌شدند.

یکی از نفیس‌ترین ساعت‌ها، ساعتی‌ست که بر روی آن با نقش‌های اسلیمی طراحی شده است.

ساعت‌های به نمایش درآمده از دوره قاجار مانند ساعت آفتابی متعلق به ناصرالدینشاه، ساعت احمدشاه قاجار و مظفرالدینشاه قاجار از دیدنی‌های جالب دیگر این طبقه هستند. در قسمتی از این طبقه ابزاری چون اسطرلاب قرار دارد که یک وسیله نجومی و یک تقویم دائمی بوده است. در گوشه‌ای دیگر کره سماوی یا کره آسمان دیده می‌شود که از آن برای سنجش زمان استفاده می‌کردند.

از دیگر دیدنی‌های طبقه دوم ماکت قدیمی‌ترین سند تاریخ‌دار ایرانی، کتیبه بیستون، و همچنین تقویم‌های قومی و مذهبی مانند تقویم عبری سال ۵۷۰۸ عبرانی برابر با ۱۳۲۶ خورشیدی، تقویم قومی کردی سال ۱۳۶۶ خورشیدی و … است که در این قسمت نگهداری می‌شوند.

بخش جذاب دیگر کلکسیونی از ساعت افراد مشهوری همچون دکترحسابی، جمشید مشایخی، شهیدآوینی و … است که خودشان به این موزه اهدا کرده‌اند.

موزه زمان تهران

امکانات موزه تماشاگه زمان تهران

از امکانات این موزه استفاده از سرویس‌های بهداشتی، نمازخانه، کافه رستوران، گالری زمان (برای خرید آثار هنرمندان) است. همچنین عکاسی از محوطه و داخل موزه آزادست.

زمان بازدید از موزه تماشاگه زمان تهران

زمان بازدید در شش ماه اول سال، شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۹ صبح  تا ۱۹ و جمعه و روزهای تعطیل از ۱۰ صبح تا ۱۹ است.

همچنین در شش ماه دوم سال شنبه تا چهارشنبه از ساعت ۹ صبح تا ۱۷ و جمعه و روزهای تعطیل از ۱۰ صبح تا ۱۹ است. شماره تماس با موزه نیز، تلفن ثابت ۲۲۴۱۷۳۳۶ است.

دیدنی های در اطراف موزه تماشاگه زمان تهران

دیدنی‌هایی در اطراف این موزه همچون باغ فردوس و موزه سینما، امامزاده صالح و بازار تجریش است که می‌توانید پس از بازدید از این موزه از آنها نیز دیدن کنید و از جاذبه‌های دیگر پایتخت در نزدیکی موزه لذت ببرید. درمجموع می‌دانید که موزه‌ها از دیدنی‌ترین جاهای تهران هستند و گشت‌وگذار در آن‌ها می‌تواند هیجان زیادی داشته باشد. موزه ملی ایران هم از اولین موزه‌های تهران است که برای علاقه‌مندان به تاریخ ایران باستان جای جذابی محسوب می‌شود. اگر به تاریخ ایران علاقه دارید، بازدید از این موزه را هم از دست ندهید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن