تاریخ و تمدن

منارجنبان اصفهان؛ شگفتی‌های یک عمارت ۷۰۰ ساله

برای رفتن به اصفهان و گردش در این شهر باید اولویت‌های بازدید همواره از پیش تعیین شده باشد، هرچند که بسیاری از آثار تاریخی و فرهنگی اصفهان در کنار یکدیگر و عموما در نقاط مرکزی این شهر وجود دارند، اما متاسفانه دور بودن تعداد دیگری از اثرهای تاریخی موجب شده است که کمتر مورد توجه قرار گیرند، هرچند اثر تاریخی جذابی مثل منارجنبان اصفهان با اینکه شاید با فاصله زیاد از دیگر آثار تاریخی دیگر قرار داشته باشد، اما به خاطر شگفتی‌های که در دل خود جای داده همواره عاشقان آثار تاریخی را به سوی خود می‌کشاند.

منارجنبان  اصفهان یکی از آثار تاریخی است که در سال ۱۳۶۲به اصفهان ملحق شد. این بنا در سال ٧١۶ قمری ساخته شده و عارفی به نام «عمو عبدالله کارلادانی» در آن به خاک سپرده شده ‌است. کارلادان یکی از روستاهای معروف منطقه ماربین باستان است. نکته قابل توجه درباره منارجنبان اصفهان این است که با حرکت دادن یک مناره، مناره دیگر نیز به حرکت و جنب و جوش می‌آید و لازم است ذکر شود هر مناره دارای پهنای نه متری و بلندای هفده متری است.

منارجنبان اصفهان کجاست

معماری منارجنبان اصفهان

اما شاید برای همه جالب باشد که چرا این بنا اینگونه می‌تواند بلرزد؛ وجود مصالح ساختمانی سبک در قسمت بالایی ساختمان، اثر رِزُنانس، ارتفاع کم مناره ها، وجود فاصله بین هر مناره با ساختمان، کلاف های چوبی که در قسمت بالا و پایین هر یک از دو مناره به کار رفته اند، همه و همه دست در دست هم داده‌اند تا مناره‌های منارجنبان، سالیان متمادی متحرک باشند.

خلاف تصور عموم مردم و افرادی که برای اولین بار نام منارجنبان اصفهان را می شنوند، این بنا تنها مناره‌هایش تکان نمی‌خورد بلکه با لرزاندن یک مناره، تمامی بنا به لرزش در می‌آید، اما به دلیل عظمت بنا و میزان کم تکان خوردن آن، دیدن لرزش همه نقاط، کار دشواری است و تنها جنبش مناره‌ها به آسانی دیده می‌شوند، آن هم بیشتر به دلیل آن که روی هر یک زنگوله‌هایی نصب شده که حرکت را به وضوح هم نشان می‌دهد و هم با صدا اطلاع رسانی می‌کند.

پیشینه منارجنبان اصفهان

این اثر بر اساس تاریخ‌های درج شده متعلق به دوره ایلخانی است و از جمله آثاری است که توانسته از طوفان حوادث جان سالم به در ببرد. اگر بخواهیم اندکی دقیق‌تر و علمی‌تر صحبت کنیم باید بگوییم جالب این است که اگر چه منارجنبان اصفهان از آثار دوره ایلخانی است اما هنوز در بطن معماری سلجوقی زنده است.

پیشینه تاریخی منارجنبان اصفهان

به نظر می رسد این اثر از جمله آثار دوره گذار از سلجوقی به ایلخانی است. در این اثر استفاده از مصالح ساختمانی به عنوان تزیین به چشم می‌خورد اگر چه کاشی های کوچکی نیز آن را زیبا کرده اند، اما مسافری که وارد این بنا می‌شود فقط به دیدن مناره‌ها نمی رود بلکه مقبره‌ای در زیر ساختمان این مناره‌ها وجود دارد که عارفی زاهد بوده است.

ارتفاع ایوان مقبره عمو عبدالله از سطح زمین بقعه ۱۰ متر و ارتفاع هر یک از دو مناره ۷/۵ متر است. در این ایوان مزار عمو عبدالله قرار دارد و راه صعود به بام و مناره‌ها نیز به وسیله درگاه کوچکی است، که با پلکانی مارپیچ به بام مربوط می‌شود.

معماری منارجنبان اصفهان

شکل مناره‌ها نشان می‌دهد که آن‌ها را اواخر دوره صفویه به ایوان اضافه کرده‌اند. جهانگردانی که به نقاط مختلف دنیا سفر کرده‌اند در مشاهدات خود مناره‌هائی را دیده‌اند که در نقاط دیگر جهان همین خصوصیت را داشته‌اند.

اما قدر مسلم اینکه منارجنبان اصفهان وجه تمایزی با سایر مناره‌های متحرک دارد و آن این است که گذشته از حرکت مناره‌ها سایر قسمت‌های بنا نیز حرکت می‌کند.

مسیر دسترسی به منارجنبان اصفهان

اما برای رسیدن به این اثر شگفت‌انگیز از مرکز شهر اصفهان باید راهی شرق این کلانشهر شد، خیابان آتشگاه محل قرار گیری این اثر جذاب تاریخی است.

محوطه بیرونی منارجنبان اصفهان

اما نکته مهم برای مسافران این است که آنها باید بدانند چند سالی می‌شود که دیگر کسی نمی‌تواند وارد مناره‌ها شود و تکان دهد بلکه هر 30 دقیقه یک بار یک نفر از مسئولان میراث فرهنگی مناره‌ها را تکان می‌دهد و مردم می‌توانند از پایین نظاره‌گر آن باشند.

امکانات منارجنبان اصفهان

این بنا دارای سرویس بهداشتی بوده و همچنین سفره‌خانه‌ای نیز در آن وجود دارد.

عکس‌ها: مرتضی زنگنه

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن