فرهنگ و هنر

آرامگاه صائب تبریزی؛ قبر یک شاعر در گوشه‌ای از اصفهان

شاید کمتر کسی از گردشگران اصفهان بدانند آرامگاه صائب تبریزی در آن شهر است. در گوشه‌ای از شهر پر هیاهوی اصفهان شاعری دفن است که اشعارش شهره عام و خاص است. اما تعداد کمی از آرامگاهش خبر دارند. ولی این بار اگر گذرتان به اصفهان افتاد، دیدار از آرامگاه میرزا محمّدعلی صائب تبریزی از شاعران و غزلسرایان سده یازده هجری و از شعرای معروف دوران صفوی را از دست ندهید.

مقبره شاعر به نام ایرانی در خیابان صائب اصفهان قرار دارد. مکانی که تا مدت‌ها برای مردم اصفهان ناشناخته بود و همچنان نیز از چشم گردشگران بی‌شمار اصفهان دور است. در میان جاذبه‌های پر زرق و برق اصفهان شاید آرامگاه فیروزه فام صائب از نگاه دور بماند.

آرامگاه میرزا محمد علی تنها یک مزار با سنگ مزاری نیست. مقبره صائب تبریزی، یکی از دنج‌ترین فضاهای احساسی اصفهان نیز به شمار می‌رود. یک ایوان ساده با تعدادی سنگ قبر در میان آن که در گوشه‌ای از پارکی مجاور یک مادی واقع شده، تصویری است که این روزها اکثر اصفهانی‌ها از این مقبره در ذهن دارند.

کشف آرامگاه صائب تبریزی

مقبره صائب تبریزی

 

تا پیش از سال ۱۳۱۷، کسی از وجود مقبره صائب تبریزی خبر نداشت تا این که جلال الدین همایی به باغی که بخشی از موقوفات مسجد لنبان بوده و در آن همیشه قفل بود، راه یافت و پس از حفاری در آن، قبر صائب و دیگران را یافت.

انجمن شعر صائب هم در دهه‌های گذشته، هر هفته در کنار این مقبره، نشست های شعرخوانی خود را برپا می‌کرد. باغ «تکیه» مشرف به مادی نیاسر، حدود سال 1081 هجری قمری، آرامگاه همیشگی بزرگ‌ترین غزل‌سرای سده‌ یازدهم هجری قمری و نامورترین چامه‌سرای دوران صفویه و تعدادی از اعضای خانواده‌اش شد. مأمنی که حالا به‌ خاطر قصه‌ تکراری فراموشی، مورد بی‌توجهی نسل کنونی است. هرچند که این روزها مدیران یادش کرده‌اند.

باید گفت در ایران بخشی از آوازه فرهنگ، تاریخ و تمدن خود را مدیون شاعران خوش ذوقی است که در طول قرن‌ها با روحیه لطیف و ذهن پویا و تاثیرگذار خود بر جریان بسیاری از رخدادهای تاریخی نیز تاثیرگذار بوده‌اند.

معماری آرامگاه شاعر

مقبره صائب تبریزی

آرامگاه صائب تبریزی، با توجه به زمان حیات او و شهرى که در آن زیسته و درگذشته، از معمارى دوران صفویه الهام گرفته است. بناى مقره صائب ایوان زیبایى به طول ۱۴/۲۰، عرض ۶ و ارتفاع ۸ متر دارد که حدود ۲ متر از سطح باغ بلندتر ساخته شده است و ده پله ‌سنگى سراسرى دارد. بر روى سرستون‌ها، قوس‌هاى جناغى قرار گرفته و زیر سقف، با طرح شطرنجى آیینه کارى شده است. جبهه شرقى و غربى ایوان داراى دو دهنه، یک ستون و دو قوس است. سنگ مزار صائب عبارت است از یک قطعه سنگ مرمر یکپارچه یزدى که سنگ مزار قدیمى را در وسط آن جاسازى کرده‌اند.

سنگ اصلى مزار که به دو نیم شده است، داراى کتیبه‌اى شامل یک مطلع و یک غزل از صائب است. این مطلع به خط محمدصالح، خویش‌نویس مشهور دوره صفوى نوشته شده است.

مقبره صائب تبریزی

 

در مقابل ایوان آرامگاه صائب تبریزی، حوض و آبنماى بزرگى نظیر حوض عمارت چهل ستون ایجاد شده است. در بالاى مقبره صائب تبریزی، دو قبر دیگر نیز هست: یکى متعلق به فرزند صائب است؛ با این کتیبه: «وفات مرحمت و غفران پناه میرزا محمد محسناء بن میرزا محمد على صائب فى ۷ شهر محرم‌الحرام سنه ۱۱۴۹».  قبر دیگرى با کتیبه «وفات مرحمت و غفران‌پناه میرزا محمدعلى ولد میرزا رحیم صائب به تاریخ یوم یکشنبه ششم شهر جمادى‌الثانیه سنه ۱۱۴۱» است.

آرامگاه او امروز به واسطه پیگیری‌های هنر دوستان اصفهان هم دارای نورپردازی جذابی است و هم از رنگ فیروزه‌فام به عنوان یک نماد اصیل ایرانی بهره می‌برد. از آنجا که مزار صائب در میان باغش قرار داشته است، در کنار مقبره صایب تبریزی امروز درختان سرو بلند قامتی وجود دارند که نشانی از بلندای شعرهای او دارند.

آدرس آرامگاه صائب از طریق خیابان شهید بهشتی ابتدای خیابان صائب و همچنین از خیابان عباس آباد امکان پذیر است. آرامگاه صائب تقریبا در میانه شهر اصفهان قرار دارد و مسافران می‌توانند در کنار آثار بی‌نظیر اصفهان آرامگاه جذاب این شاعر بلندآوازه ایرانی را در لیست بازدید‌های خود قرار بدهند.

مقبره صائب تبریزی

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن