عمارت شاپوری؛ شکوه یک معماری خلاقانه

نام عمارت شاپوری را به خاطر بسپارید و بعد به شیراز سفر کنید. بدون شک شیراز شهری پر جاذبه و پر طرفدار برای بسیاری از مسافران است. تا جایی که ممکن است حتی برای چندمین بار به عنوان مقصدی دلپذیر و زیبا مورد نظر باشد. در طی این سفر‌ها افراد پر شماری از سایت‌های گردشگری به دفعات دیدن می‌کنند: حافظیه، سعدیه، مجموعه زندیه، باغ ارم، نارنجستان قوام و… . در حالی که برخی دیگر با وجود ارزش‌های فراوان تاریخی، مذهبی، معماری و… در بین جاذبه‌های شناخته شده و رنگارنگ شهر از قلم می‌افتند.

عمارت شاپوری
عکاس: ساغر کاتبی

 

نکته جالب توجه دیگر آن است که این روزها سفرهای هدفمند و با مقاصد خاص رو به افزایش است. در این بین، آن دسته از سفرها که به منظور دیدار از سایت‌های ویژه که اثری متفاوت در حوزه معماری را به نمایش می‌گذارند نیازمند صرف وقت و دقت بیشتری هستند.

در این یادداشت با محلی آشنا می‌شوید که به صورت هم زمان امکان دیدار از یک اثر تاریخی با معماری خاص، لذت عکاسی در محیطی زیبا و چشم نواز همراه با ایجاد فرصتی برای استراحت و پذیرایی شدن را فراهم می‌کند. پس بیایید شیراز را بگردیم، به خیابان‌ها و کوچه‌ها سرک بکشیم و چیزی را در این شهر افسانه‌ای ندیده نگذاریم.

عمارت شاپوری فقط یک خانه نیست

عمارت شاپوری
عکاس: ساغر کاتبی

عمارت زیبای شاپوری نمونه خوبی در این مورد است که به نوعی شاهکاری از هنر معماری معاصر را به نمایش می‌گذارد و در مقایسه با سایر خانه‌های تاریخی در این شهر، تفاوت‌های زیادی دارد. شاید بتوان گفت که همین تفاوت‌ها است که در نهایت آن را جذاب‌تر و دیدنی‌تر می‌کند.

از همان ابتدای ورود به باغ، چشم بی‌اختیار درگیر تزیینات فراوان و پر کار نمای عمارت می‌شود. مثل این که به دنیایی از شکل‌ها و رنگ‌ها وارد شده‌اید. کاشی کاری‌های سردر از یک سو، گچبری‌های منحصر به فرد ستون‌های ایوان بالایی و بازی خیره کننده نور در شیشه‌های رنگی پنجره‌ها از سوی دیگر، بیننده را وادار به ایستادن می‌کند و نگاهش را به خود مشغول.

شاید بتوان گفت این باغ-عمارت تنها جایی باشد که هم می‌توان از به کار بردن هوشمندانه عناصر و جزییات خاص معماری ایرانی در آن لذت برد و هم یک نوع باغ سازی و طراحی مبتکرانه و تلفیقی را دید. احساس قرار گرفتن در فضایی جدید با دیدن بنایی که با چرخش ظریفی به صورت مایل ساخته شده، بیشتر می‌شود. فرصتی است برای به دست آوردن تجربه‌ای تازه که کمتر جایی فراهم می‌شود.

تاریخچه عمارت شاپوری

عمارت شاپوری
عکاس: ساغر کاتبی

این بنا بین سال‌های ۱۳۱۰ تا ۱۳۱۵ خورشیدی و در دوره پهلوی اول ساخته شده و مالک آن عبدالصاحب شاپوری از تجار به نام شیرازی بوده است. گفته شده که خانواده شاپوری تا سال‌های اولیه دهه هفتاد در این محل سکونت  داشته‌اند.

پس از آن تا مدتی بعد این خانه باغ زیبا متروکه ماند تا این که در سال ۱۳۷۹ در مالکیت میراث فرهنگی استان فارس درآمد و با شماره ثبت ۲۷۸۱ در فهرست آثار ملی کشورمان به ثبت رسید. با گذشت زمان و در سال ۱۳۸۷ بخش خصوصی به دنبال آغاز پروژه احیا و مرمت این بنا و با تغییر کاربری، آن را مورد بهره‌برداری قرار داد.

استاد ابوالقاسم مهندسی، معمار معروف شیرازی در ساخت این بنای زیبا تمام تلاش و خلاقیت خود را به کار گرفته است. از جمله ایده‌های خلاقانه‌ای که در این اثر وجود دارد می‌توان به اضافه کردن بالکن در طراحی ساختمان که قبل از آن در معماری ایرانی معمول و متداول نبوده است اشاره کرد.

ساخت چهارده ستون به صورت قرینه به همراه تزیینات فراوان گچی، ساخت تعداد زیادی اتاق با کاربری خاص هر کدام از آنها در عین سادگی، قرار نگرفتن بنا در محور اصلی ورودی و با ۹۰ درجه چرخش در نمای شمالی، ساخت و ایجاد یک راه پله درونی در وسط بنا و عدم تقارن در درختکاری و باغ سازی از ویژگی‌های منحصر به فرد دیگر آن است.

مشخصات معماری عمارت شاپوری

عمارت شاپوری
عکاس: ساغر کاتبی

عمارت شاپوری ساختمانی دو طبقه با زیر بنایی در حدود ۸۴۰ متر مربع و با زمینی به مساحت ۴۶۳۵ متر مربع است. اثری متعلق به سبک معماری قاجاری است و می‌توان آن را در ردیف نخستین بناهایی قرار داد که به شیوه‌ای آزادانه طراحی و ساخته شده است.  تزیینات و نماکاری در اوج است. در نمای غربی عمارت ستون‌های مدور و منقوش گچی بسیار زیبایی قرار دارد و از طرف دیگر بر پیشانی ایوان بالایی کاشی کاری‌هایی با طرح هخامنشی همراه با رنگ‌بندی  متناسبی آن را زینت داده است.

از همه این‌ها که بگذریم عنصر دیگری جلب توجه می‌کند. با طرحی حساب شده در مرکز باغ حوض پنج پر بزرگی ساخته شده که آن را به تلفیقی از سبک معماری و باغ سازی ایرانی_اروپایی نزدیک می‌کند. انعکاس نمای عمارت و فضای سبز اطراف آن در آب حوض زیبایی این محل را بدون شک چند برابر می‌کند.

عمارت شاپوری شیراز
عکاس: ساغر کاتبی

بد نیست در این بین مختصری هم درباره باغ عمارت شاپوری هم بگوییم. درختکاری باغ از تنوع و گوناگونی خوبی برخوردار است. می‌توان برای نمونه به کاشت تعداد زیادی درخت سرو، چنار، انجیر، انار، نارنج و خرما اشاره کرد که در کنار گل کاری‌های فراوان و بوته‌های غرق در گل رز و شمعدانی منظره چشم نواز و زیبایی به وجود آورده است.

ویژگی‌های منحصربه فرد این بنا و باغ سازی‌اش و از طرف دیگر قرار گرفتن آن در شهری مانند شیراز می‌تواند انگیزه و دلیل خوبی برای برنامه ریزی یک سفر باشد. دیدار از عمارت شاپوری فرصتی است برای آشنایی با معماری اثری خلاقانه و زیبا و لذت بردن از آن، با این همه کافه گالری مجموعه که فضایی برای ارائه صنایع دستی مختلف استان فارس نیز هست، محلی دلپذیر برای پذیرایی از گردشگران و مسافران و همچنین خرید سوغاتی را فراهم کرده که می‌توانند اوقات خوشی را برای خود و همراهانشان رقم بزنند. دسترسی به این محل از طریق خیابان کریم خان زند، خیابان انوری، تقاطع اهلی امکان پذیر است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × پنج =