تاریخ و تمدن

خانه مشیرالملک اصفهان؛ گنجینه میراث اسلامی

در نزدیکی میدان نقش­ جهان، خانه‌­ای تاریخی و اشرافی از دوران صفویه در محله‌­ای به نام مشیر به یادگار مانده است به نام خانه مشیرالملک. این بنا، متعلق به خاندان مشیر انصاری از مستوفیان و منشیان دربار صفویه است. خانه­‌ای که در گذر زمان میزبان ساکنین مختلفی بوده و امروز به عنوان اثری ارزنده و گنجینه چشم نواز در تاریخ معماری ایران، مورد توجه و پسند همگان قرار گرفته است. خانه مشیرالملک اصفهان در گذشته یکی از کاخ‌های سلطنتی ایران با هفت عمارت بوده که در حال حاضر تنها قسمت مرکزی آن باقی مانده است. اگر اصفهان را برای سفر انتخاب کرده‌اید حتما پس از انتخاب سوغات اصفهان، از این مکان تاریخی بازدید کنید.

معماری خانه مشیرالملک

معماری خانه مشیرالملک اصفهان

در واقع، طراحی بی­‌نظیر معماری خاص آن همراه با هنرهای بر­جای مانده از گذشته سبب شده تا امروزه به عنوان یکی از چشم ­نواز­ترین خانه‌های تاریخی باقی مانده در شهر اصفهان، لقب گیرد. خانه مشیرالملک یا خانه چرمی، تنها بنای تاریخی ایران بوده که دارای بزرگترین و قدیمی‌­ترین ارسی موجود با ۹ دهانه است. این بنا از قسمت‌­های مختلفی تشکیل شده ولی مهم­ترین و زیباترین قسمت آن را، می‌­توان فضای شاه­‌نشین واقع در تالار دانست. فضایی که به سبب داشتن یک ارسی بزرگ امکان ترکیب هم زمان هنر گره­‌چینی و بازی نور ناشی از شیشه‌­های رنگی را ممکن ساخته و حالتی روح نواز را ایجاد می‌کند. در حال حاضر، حوضخانه و شاه­نشین مورد بازدید عموم است که شاه‌­نشین به موزه اختصاص یافته و شما می‌توانید از آثار فاخر و غیر فاخر موجود در آن نیز بازدید کنید.

تاریخچه خانه مشیرالملک اصفهان

تاریخچه خانه مشیرالملک اصفهان

میرزا حبیب الله انصاری ملقب به مشیرالملک، وزیر با کفایت و لایق ظل­ال سلطان بود. وی خدمات بی نطیری را به ظل‌السلطان نمود و نیز تلاش­‌های بسیاری را در راستای آبادانی شهر اصفهان انجام داد. در واقع مشیرالملک را می­‌توان نخست­وزیر مقتدر و عقل سیاسی وی نامید که با مهارت به امور اراضی تحت حکومت ظل­السلطان رسیدگی می‌­کرد. به همین دلیل، وی به عنوان حاکم اصفهان منصوب شد. در نهایت به دلیل ترس ظل‌­السلطان از نفوذ و قدرت و همچنین دفاع مشیرالملک از اتفاقات سیاسی موجود، در ابتدا او را برکنار و سپس با قهوه قجری مسموم وی را به قتل رساند.

مشیرالملک خود از خوشنویسان دوره قاجار است، به همین خاطر با ایجاد عظمت و شکوه در این عمارت به نمایش هنری پاک و متعالی پرداخت و خوشنویسی را در جداره‌های خانه به یادگار گذاشت تا تجلی گاه هنر خوشنویسی برای ایرانیان باشد. وجود تزیینات نقاشی، گچبری و آینه­ کاری­‌ها در سقف و دیوارهای فضاهای داخلی، سبب شده‌اند تا چشم نوازی این خانه دو چندان شود. البته در گذر زمان نیز متناسب با سلیقه ی مالکین، فضای داخلی دستخوش تغییراتی شده است ولی ساختار ابتدایی بنا همچنان محفوظ مانده است. به عنوان مثال، در زمان قاجار به برخی قسمت‌­های داخلی نقاشی اضافه شده است.

پس از قتل مشیرالملک، خانه جهت استقرار کنسولگری پادشاهی پروس مورد استفاده قرار گرفت. در این زمان نیز، نقاشی‌­هایی با سبک اروپایی به تزیینات داخلی اضافه و حضور آن­ها در کنار سایر تزیینات جلوه‌­ای متفاوت را ایجاد کرده است. در نهایت این خانه توسط یکی از تجار اصفهان به نام حاج حسین چرمی خریداری شده که هم اکنون این بنا به خانه چرمی نیز معروف و با همین نام در سازمان میراث فرهنگی به ثبت رسیده است. در این زمان، توسط مالک ذکرهایی بر روی دیوارهای خانه نگارش شده است.

علت این امر را می‌توان به برپایی مراسم­‌های مذهبی مرتبط دانست، مراسم‌­هایی که در فضای حوضخانه برپا می‌­شده است. در زمان جنگ ایران و عراق نیز، این بنا توسط مالک دیگری به عنوان پناهگاه برای مردم جنگ زده مورد استفاده قرار گرفت. پس از پایان جنگ، مرمت و بازسازی فضاها و تزیینات تخریب شده بنا در طی 3 مرحله و در سال 1396 توسط آیت الله امامی صورت پذیرفت.

کاربری فعلی خانه مشیرالملک

آدرس خانه مشیرالملک اصفهان

در حال حاضر عمارت مشیرالملک یا گنجینه میراث اسلامی، مهم­ترین موزه کشور در خصوص نگهداری، نمایش و پژوهش پیرامون مجموعه‌های اسلامی دنیا است و تنوع اشیا موجود در آن نیز به گستردگی جغرافیای کشور و پهنای دوران‌­های تاریخی و اسلامی است که انسان در این سرزمین زیسته و آثاری را از خود به یادگار گذاشته است. از جمله معتبرترین آثار موجود در این موزه می‌توان به خط سه استاد، کره سماوی با خط کوفی، قلم کاری‌­های سلجوقی، درب­‌های ارسی تیموری، مجموعه مهرها و نامه‌­های شاه‌­های ایران، قرآن‌های یاقوت مستعصمی و بخش زیادی از خطوط میرعماد اشاره کرد.

به طور کلی این گنجینه (موزه)، نمایشگر آثار عرصه‌­های مختلف است که بیان­گر عظمتی با شکوه در فرهنگ و تمدن، هنر، رشد اقتصادی و نیز دست آوردهای فناوری ایرانیان است. یکی از هدف‌های مهم این مجموعه ارائه مقالات و اسنادی است که بتواند این موضوع را برای مردم به سادگی روشن کند که هنر اسلامی، هنر دین اسلام است.

در پایان می‌­توان گفت که بازدید از این خانه می‌­تواند تجربه‌­ای متفاوت و البته جذاب باشد. در این بازدید علاوه بر دیدن بزرگترین و قدیمی‌­ترین ارسی موجود در کشور، می‌توانید ناظر یک معماری خاص همراه با همنشینی متفاوت تزیینات مورد پسند مالکان در گذر زمان باشید.

از سوی دیگر به صورت هم­زمان نیز شاهد موزه‌­ای خواهید بود که در تلاش برای نشان دادن هنر والای ایرانیان در حال فعالیت است. البته موزه شامل تالارهای مختلفی بوده که برخی از آن­ها هنوز در حال تکمیل شدن است و طبق اطلاعات موجود سال آینده به بازدید عموم می‌رسد. شاه‌­نشین نیز می­‌تواند به عنوان محلی برای خلق عکس‌­های بی‌­نظیر و هنری از خودتان باشد.

همچنین در مجموعه یک راهنما خوش اخلاق نیز حاضر بوده تا پاسخگو سوالات شما باشد. با توجه به شناخت کمتر مردم نسبت به وجود آن، پیشنهاد می‌شود از فضاهای مختلف آن به خصوص حیاط، در ساخت و تولید برنامه­‌های مختلف استفاده شود.

آدرس خانه مشیرالملک اصفهان

خانه مشیرالملک انصاری

آدرس: اصفهان، خیابان هاتف، خیابان مشیر یخچال، ابتدای کوچه‌ هارونیه، خانه تاریخی مشیرالملک

دو پارکینگ عمومی نیز در نزدیکی بنا وجود دارد.

قیمت بلیط خانه مشیرالملک: 10000 تومان

ساعت بازدید خانه مشیرالملک : همه روزه از ساعت 8 صبح الی 16

عکس‌ها: مهدی یزدانی

نوشته های مشابه

‫2 نظرها

  1. خانه فوق العاده زیبایی بود ولی حیف که در گذر زمان خیلی آسیب دیده
    از راهنمای داخل عمارت هم ممنونم بابت اخلاق بسیار خوب و اطلاعات بالاشون که لذت دیدن این عمارت رو دوچندان کردن

    1. ممنون از به اشتراک گذاری نظرتان
      متاسفانه در گذر زمان مورد کم لطفی قرار گرفته ولی امیدوارم سرگذشت پر فراز و نشیب این عمارت در کنار چشم نوازی و زیبایی های آن عاملی باشد برای تلاش بیشتر در جهت حفظ و معرفی این میراث گران بها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن