تاریخ و تمدن

خانه تقوی های گرگان و پاتوقی جان و دل

خانه تقوی‌ های گرگان که در بافت تاریخی شهر گرگان واقع شده یکی از ده‌ها خانه تاریخی این شهر است که قرار گرفتن در این مسیر مهم و تاریخی جاده ابریشم بر ساکنین آن تاثیر گذاشته است.

حاج میرزا محمدتقی تقوی، صاحب این خانه تقوی گرگان از بزرگترین تجار استرآباد در زمان قاجار بوده که به دلیل مراودات اقتصادی که با کشور روسیه داشته با نام تقی‌اف شناخته می‌شد.

اما خانه تقوی های گرگان، با ۲۰۰۰ متر زیربنا، ۱۰ حیاط و ساختمانی دو طبقه اکنون پس از سال‌ها همچنان سرپا مانده تا یادگاری باشد از دوران گذشته و برگی باشد از کتاب تاریخ این شهر که باید خوانده شود.

خانه تقوی های گرگان کجاست؟

برای بازدید از این خانه ارزشمند تاریخی باید به سمت شمال شهر گرگان و بافت تاریخی این شهر بروید، خانه تقوی‌های گرگان در نزدیکی بازار نعلبندان، یکی از قدیمی‌ترین بازارهای کشور و در مجاورت امامزاده نور واقع شده است. این بنا دارای حیاط‌هایی متعدد با کاربری‌های مختلف بوده و نامی که بر هر حیاط گذاشته شده الهام‌گرفته از کاربرد آن بوده است. حیاط مطبخ، حیاط سرطویله، پشت حیاط، حیاط هشتی‌ها، حیاط بیرونی اول و دوم و… .

خانه تقوی های گرگان کجاست؟

خانه تقوی های گرگان نیز همچون سایر خانه‌های قدیمی شمال کشور از چوب و خشت ساخته شده و به منظور جلوگیری از نفوذ رطوبت به داخل خانه نیم متری از سطح زمین فاصله دارد و این فضای اضافه نیز در قسمت‌های مختلف خانه به بخش‌هایی کاربردی تبدیل شده است، به طور مثال انبار و حوضخانه. سقف خانه نیز همچون اکثر خانه‌های شمال کشور به صورت شیروانی و با استفاده از قطعات سفالین ساخته شده است.

خانه تقوی گرگان

هر یک از حیاط‌های این خانه و هر بخش این عمارت داستان‌هایی در دل خود دارند، اما در این مطلب می‌خواهم از حال و هوای یکی از حیاط‌های خانه تقوی بگویم که چندی است تبدیل شده به محلی آرام و دلنشین برای نشستن و گپ زدن و گوش سپردن به صدای موسیقی آب در حوض کوچک و شاید نوشیدن یک لیوان دمنوش.

پاتوقی جان و دل در خانه تقوی های گرگان

فروشگاه “سوغات جان و دل” که چند سالی می‌شود در شهر گرگان فعالیت خود را آغاز کرده و به فروش شیرینی‌های مخصوص این شهر مشغول است، علاوه بر محل فروشگاه اصلی خود در بلوار ناهارخوران، به تازگی اقدام به خرید یکی از حیاط‌های خانه تقوی‌ها کرده و آن را به پاتوق مردم اهل دل اختصاص داده است.

عمارت تقوی گرگان

مردمی که در بین شلوغی‌ها و مشغله‌های تمام نشدنی این روزگار شاید گاهی دلشان پر بکشد برای آرامش و فراغت سال‌های گذشته، شاید دلشان تنگ شده باشد برای نشستن بر صندلی‌های قدیمی چوبی و نوشیدن لیوانی دمنوش با شیرینی‌های سنتی، و گوش و دل سپردن به صدای فواراه حوض کوچک میان حیاط. “پاتوقی جان و دل” این فرصت را برای ما ایجاد کرده که برای چند دقیقه هم که شده به فضایی آرام با رنگ و بوی گذشته پناه ببریم و در آنجا آرام بگیریم.

در فضای حیاط میز و صندلی‌هایی چوبی با طرحی ساده و حال و هوای گذشته وجود دارند که اگر بخواهید در فضای باز بنشینید می‌توانید به این طریق تجربه‌ای دلنشین داشته باشید. اما در طبقه بالای عمارت نیز می‌توانید در اتاق‌هایی که با زیرانداز و بالش به شکلی سنتی آماده شده‌اند بنشینید و از منوی ساده اما جذاب پاتوق چیزی انتخاب کنید و در فضای دوست‌داشتنی خانه میل کنید.

پاتوقی جان و دل در خانه تقوی گرگان

منو در کنار نوشیدنی‌های سرد و گرم و برخی میان‌وعده‌های معمول کافه‌ها، شامل انواع دمنوش‌های سنتی، معطر و بسیار خوش طعم است که همگی نام‌هایی قدیمی و جذاب دارند و هر کدام شما را برای انتخاب وسوسه می‌کنند.

می‌توانید این دمنوش‌ها را با چند نوع کیک ساده که در منو وجود دارد میل کنید. به همراه سفارش شما صاحبان پاتوق نمونه‌ای از سوغاتی که در “جان و دل” به فروش می‌رسند نیز برای شما می‌آورند تا با طعم دل‌انگیز این شیرینی‌ها آشنا شوید و اگر مایل بودید از بخش فروشگاه آن‌ها را خریداری کنید.

سوغاتی در پاتوقی جان و دل خانه تقوی های گرگان

در پاتوقی جان و دل در خانه تقوی های گرگان علاوه بر فروش انواع شیرینی‌های مخصوص شهر گرگان که در ادامه به معرفی آن‌ها خواهم پرداخت، انواع صنایع دستی این شهر نیز در یکی از اتاق‌های خانه به فروش می‌رسند.

اما سوغاتی که در پاتوقی جان و دل به فروش می‌رسند شامل چه چیزهایی می‌شوند؟

کافه خانه تقوی های گرگان

نان خرمایی

یکی از معروف‌ترین شیرینی‌های شهر گرگان که با خمیر ساده نان‌پزی تهیه می‌شود و درون آن خرما قرار داده می‌شود. نان‌های خرمایی گرگان با طرح گل روی‌شان شناخته می‌شوند. نان خرمایی با نام نان عیدی نیز شناخته می‌شود و علت آن این است که بسیاری از اهالی شهر گرگان در نوروز برای پذیرایی از مهمانان از این نان‌ها استفاده می‌کنند.

نان زنجبیلی

یکی دیگر از نان‌های سنتی این شهر که به شکل لوزی و با طعم زنجبیل آماده می‌شود و همیشه در کنار نان خرمایی دیده می‌شود.

سرقربیلی

نان‌های کوچک و گردی هستند که با خمیر تهیه و سپس در خاک قند غلتانده می‌شوند.

نان پادرازی

نانی نازک و به شکل بیضی که سیاه‌دانه موجود در آن طعمی خاطره‌انگیز به این نان می‌دهد. نان پادرازی معمولا در مراسم‌های سنتی شهر گرگان، مثل جشن ده روزگی نوزادان، به همراه کاچی خورده می‌شود.

پشتزیک

نوعی شیرینی تهیه شده با کنجد و شکر. وجه تسمیه آن پرنده‌ای است که در منطقه شمال ایران زندگی می‌کند و زیک نام دارد. از آنجایی که شیرینی تهیه شده از نظر شکل ظاهری مانند قسمت پشت این پرنده است به آن پشتزیک می‌گویند. این شیرینی در حقیقت کاراملی است که با مقدار زیادی کنجد ترکیب شده و طعمی فوق‌العاده دارد.

پاتوق جان و دل خانه تقوی گرگان

آبنبات شیری

آبنبات سنتی شهر گرگان که با شیر و شکر و ادویه‌های معطر، مثل هل، تهیه می‌شود و در تمام خانه‌های گرگان و به همراه هر چای عصرگاهی میل می‌شود.

حلوا اماج

یکی از لذیذترین شیرینی‌های گرگان که با آرد برنج، عسل و زعفران تهیه می‌شود و در کنار رنگ و بوی دلپذیر، طعمی ویژه نیز دارد و پای ثابت سفره‌های عید مردم این شهر است.

حلوا گردویی

یکی دیکر از انواع حلواهای گرگانی که با آرد گندم و گردو تهیه می‌شود. رنگی قهوه‌ای تا سیاه دارد و در بسیاری از مراسم‌ها، چه به هنگام شادی و خوشی و چه به هنگام غم، بر سر سفره‌ها وجود دارد و تهیه آن نیز وقت و زحمت بسیار می‌طلبد.

عکس‌ها: سارا خانی

 

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن