حسینیه امینی ها

حسینیه امینی‌ ها یا خانه امینی ها در قزوین

حسینیه امینی ها که به خانه امینی ها هم معروف است یکی از دیدیدنی‌‌ترین‌ جاهای شهر قزوین است. معماری آن یکی از جلوه‌های معماری اسلامی است.

قزوین یکی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است که علاوه بر جاذبه‌های طبیعی و تاریخی از جاذبه‌های مذهبی و اماکن زیارتی فراوان و متنوعی برخوردار است. ازجمله معروف‌ترین این اماکن می‌توان به مسجد جامع مسجدالنبی امامزاده حسین و امامزاده باراجین اشاره کرد. هریک از این زیارتگاه‌ها دارای معماری سنتی مربوط به دوران احداث خویش و زیبایی منحصر به ‌فرد خود هستند و بازدید از آن‌ها خالی از لطف نیست.

اما در میان طومار بلند این اسامی نام مکانی به چشم می‌خورد که بازدید از آن‌ هم زیارت است و هم سیاحت. این مکان حسینیه امینی‌ ها نام دارد که در میان مردم محلی این شهر بیشتر به خانه امینی ها شهرت دارد.

آدرس حسینیه امینی ها در قزوین

حسینیه امینی ها

این خانه‌ زیبا و اعیانی که ۲۲۲ سال قدمت دارد در خیابان مولوی در جنوب شهر قزوین واقع‌ شده است. در تمام ایام سال به‌ جز ایام محرم و شب‌های احیا به‌عنوان مکانی تاریخی مورد بازدید عموم قرار می‌گیرد.

تاریخچه حسینیه امینی ها

حسینیه امینی ها

حسینیه امینی ها همان‌طور که از نامش پیداست متعلق به خاندان قدیمی امینی‌ها در قزوین است. این خانه در سال ۱۲۷۵ توسط حاج محمدرضا امینی که یکی از سرشناس‌ترین تجار در دوران ناصرالدین‌شاه بود با صرف هزینه‌ چهل‌ و هشت هزار تومان در زمان خود در مغرب رودخانه دزج احداث و در همان ابتدا بخشی از خانه جهت حسینیه وقف شد. رودخانه‌ای که در دوران پهلوی اول پر شد و در طی برنامه‌های نوسازی در دوران رضاشاه پهلوی به خیابان مولوی کنونی تغییر پیدا کرد.

معماری حسینیه امینی ها

حسینیه امینی ها

این بنا که ۵ هکتار مساحت دارد در ابتدای احداث دارای ۱۴ حیاط و ۶ خانه تودرتو بود که تنها چهار حیاط و یک خانه از آن باقی ‌مانده است.

حیاط بیرونی که به‌محض ورود به بنا به آن قدم می‌گذارید مشجر و دارای حوض بزرگ مستطیل شکل در مرکز، محلی برای وضو گرفتن مردان اهل خانه و نمازگزاران به شمار می‌رفته است. اما حیاط‌های اندرونی دارای حوض‌های کوچک‌تر و معماری و فضاسازی خصوصی هستند که جهت استفاده‌ خانم‌های خانه طراحی‌شده بود.

معماری حسینیه امینی ها کم نظیر است. قسمت اصلی بنا که همان خانه یا ساختمان است از سه تالار که در موازات یکدیگر قرار گرفته‌اند و به‌ وسیله ارسی‌های زیبا به یکدیگر مرتبط شده‌اند، تشکیل‌شده و سقف تالارها دارای نقاشی آیینه‌کاری گچبری و گره بندی چوبی است.

حسینیه امینی ها

نقاشی‌های روی سقف هرکدام حکایت خود را دارند و صور فلکی و جهان هستی را با تمام رمز و رازهایش در مقابل چشمان بیننده به تصویر می‌کشد.

اما آنچه این خانه را اسرارآمیز و جادویی می‌کند ارسی‌های زیبایی هستند که در نبود نور چراغ نور خورشید را به خود می‌گیرند و در میان تالارها منعکس می‌کنند. همچنین این ارسی‌ها قابلیت جمع شدن و بالا رفتن دارند که در هنگام روضه‌خوانی با بلند کردن آن‌ها هر سه تالار یکی می‌شود و آیینه‌ کاری‌های هنرمندانه‌ای را تشکیل می‌دهد.

چلچراغی که در سقف به‌ کار رفته نور شمع را در شب‌های احیا و مراسم روضه‌خوانی انعکاس می‌دهد و به محیط حال و هوای معنوی نابی می‌بخشد. فرش‌های تالارها همه یکپارچه و عتیقه هستند و درهای کشویی کنده‌ کاری‌ شده و نفیس اتاق‌ها در نوع خود بی‌نظیرند.

حسینیه امینی ها

زیر تالارها قسمت‌های دیگری نظیر سردابه زیرزمین و شربتخانه ساخته‌شده‌اند. در دورتادور حیاط‌ها پله‌ها و دالان‌هایی واقع‌شده‌اند که شمارا به قلب تاریخ می‌برند. شما پس از عبور از این تونل‌ها به دورانی سفر می‌کنید که از سردابه به ‌جای یخچال برای نگهداری مواد غذایی استفاده می‌شده است و شربتخانه محلی برای پذیرایی از مهمانان در فصول گرم سال به شمار می‌رفته و حوض‌ها و فواره‌ها نقش کولر امروزی را در خنک کردن و مطبوع کردن هوای محیط ایفا می‌کردند.

البته در حال حاضر شربتخانه به موزه‌ عاشورایی تبدیل‌شده است که آثار نفیس و نمادها و فرهنگ اصیل عاشورایی را در معرض دید بازدیدکنندگان قرار می‌دهد.

خانه امینی ها و نذر ۹۹ ساله

حسینیه امینی ها

خانه‌ امینی‌ ها که به‌ راستی نگین خانه‌های سنتی قزوین و شاهکار معماری دوران قاجار است اکنون توسط پنجمین نسل از خاندان امینی‌ ها اداره می‌شود و درب‌های آن در ایام محرم و ماه مبارک رمضان بر روی مردم متدین قزوین و عاشقان اهل‌ بیت گشوده می‌شود.

هرساله بنا بر سنت نیکویی که حاج محمدرضا امینی، مالک این بنا از خود برجای گذاشته در روزهای تاسوعا و عاشورا در این حسینیه از عزاداران با غذای نذری پذیرایی می‌شود و طبق وصیت وی رسم نذری دادن باید تا ۹۹ نسل پس از او ادامه یابد.

این خانه که نمونه‌ کامل یک‌ خانه‌ سنتی و بیانگر نقش پررنگ مذهب تشیع در میان مردم این شهر است در تمام ایام سال قابل بازدید است. تنها کافی است که انگشتانتان را بر روی زنگ قدیمی کنار در فشار دهید تا ساعتی طعم زندگی در دو قرن پیش را بچشید.

عکس‌ها: دلارام حیدری

منابع:

 دبیر سیاقی، محمد، سیر تاریخی بنای شهر قزوین و بناهای آن: از آغاز تا سال ۱۳۵۰ هجری شمسی، قزوین، حدیث امروز، ۱۳۸۱٫

گلریز، محمدعلی، مینودر یا باب الجنه قزوین، ج ۱ و ۲، قزوین: طه: ۱۳۸۱٫

مهرعلیان، علی اصغر، قزوین تمدنی به قدمت زندگی، انتشارات شهرداری قزوین، پاییز ۱۳۹۳٫

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *