صفای روح و جان در حرم شاه عبدالعظیم حسنی

اگرچه بسیاری از ما پایتخت‌نشینان فاصله‌مان با مشهد زیاد است اما خوشبختانه بارگاه شاه عبدالعظیم حسنی را در نزدیکی‌مان داریم و در هر جای شهر که باشیم در زمانی حدود یک ساعت می‌توانیم خود را به بارگاهش برسانیم.

گاهی اوقات آن قدر درگیر روزمرگی‌ها و کارهای روتین می‌شویم که خودمان را از یاد می‌بریم؛ و فراموش می‎کنیم که روح هم مثل جسم تشنه و خسته می‌شود. هر کس برای تسکین روح خود شیوه‌ای دارد. شاید زیارت قبور ائمه و امامزاده‌ها یکی از شایع‌ترین و دلپذیرترین روش‌های یافتن آرامش باشد.

شاه عبدالعظیم حسنی کیست؟

عبدالعظیم حسنی که در میان ایرانیان با نام شاه عبدالعظیم هم شناخته می‌شود، از نوادگان امام حسن مجتبی(ع) است. او در زمان امام موسی کاظم(ع) در شهر مدینه متولد شد و بیشتر عمرش را در این شهر سپری کرد. اما از آنجایی که در آن دوران شرایط مدینه و سایر سرزمین‌های اسلامی برای شیعیان بسیار سخت بود و دستگاه حاکم، با تهدید و ارعاب زندگی را برای سادات دشوار ساخته بود، عبدالعظیم حسنی تصمیم به مهاجرت گرفت. در واقع او پس از دیداری که با امام هادی(ع) داشت، مغضوب خلیفه عباسی شد و برای در امان ماندن از آثار این خشم، راه ری را در پیش گرفت.

عبدالعظیم ابتدا به صورت ناشناس وارد ری شد و در سرداب خانه یکی از شیعیان ساکن شد. پس از مدت کوتاهی حضور در ری در سال ۲۵۲ هجری قمری در سن ۷۹ سالگی و بر اثر بیماری درگذشت. سپس در همان شهرری و توسط شیعیان و دوستانش به خاک سپرده شد.

راهنمای صحن و بارگاه شاه عبدالعظیم

 

نخستین بنا توسط محمد پسر زید داعی علوی در قرن سوم هجری برای آرامگاه عبدالعظیم حسنی در ری ساخته شد. ری به عنوان یکی از اصیل‌ترین و قدیمی‌ترین شهرهای ایران از گذشته، رونق داشته است اما پس از ساخته شدن آرامگاه عبدالعظیم این رونق به واسطه حضور زائران بیشتر از پیش شد. در واقع وجود بارگاه عبدالعظیم، هویت دوباره‌ای به شهرری بخشید.

بنای آستان عبدالعظیم از یک قسمت اصلی و بخش‌های جانبی تشکیل شده است؛ این بخش‌ها شامل ساختمان‌های دیگری نظیر حرم‌ها، رواق‌ها، مسجد، ایوان‌ها و صحن‌ها می‌شود که به مرور زمان ساخته شده‌اند.

اما حرم عبدالعظیم حسنی تنها آرامگاه این شخصیت بزرگ را دربرنگرفته است؛ پیکر امامزاده حمزه(ع) و امامزاده طاهر(ع) نیز در همین محوطه به خاک سپرده شده است. امامزاده حمزه(ع) پدر بزرگوار عبدالعظیم و امامزاده طاهر(ع) از نوادگان امام سجاد(ع) هستند.

زندگینامه شاه عبدالعظیم

یکی از ویژگی‌های بارز حرم عبدالعظیم حسنی، قدر و ارزش تاریخی آن است. این حرم علاوه بر اینکه خود به عنوان بنایی به جای مانده از دوره‌های گذشته ارزشمند است، چندین یادگار تاریخی را نیز در خود جای داده است. از جمله این آثار می‌توان به سردر آجری دوران سلجوقی اشاره کرد که قدمتش به سال‌های ۴۹۵ تا ۴۹۸ هجری قمری بازمی‌گردد. این سردر توسط مجدالملک قمی ساخته شده است.

یکی دیگر از این آثار سردری آهنی است که قدمت آن به سال ۹۴۵ هجری قمری بازمی‌گردد و در جنوب غربی صحن امامزاده حمزه(ع) می‌توانید آن را مشاهده کنید. یک کتیبه کاشی معرق بسیار زیبا منقش به طرح‌های اسلیمی و به رنگ‌های لاجوردی، فیروزه‌ای و سفید نیز از دیگر آثاری است که در حرم عبدالعظیم یافت می‌شود؛ قدمت این کتیبه را به سال ۹۴۵ هجری قمری نسبت می‌دهند.

موزه شاه عبدالعظیم حسنی

موزه حرم عبدالعظیم حسنی تعداد زیادی آثار گران‌بهای تاریخی را در دل خود جای داده است. از جمله این آثار می‌توان به قرآن‌های خطی، صحیفه سجادیه و شاهنامه مصور فردوسی اشاره کرد. آثار تاریخی سفالی، ۱۱ در دولنگه حرم از دوران آل‌بویه تا قاجار و آثار دیگری از این دست در این موزه به چشم می‌خورند. علاوه بر این، نسخه‌های خطی کتب دعا که توسط خوشنویسان نوشته و اهدا شده و همچنین تعداد زیادی از مدال‌های اهدایی ورزشکاران به آستان عبدالعظیم هم، در این موزه نگه‌داری می‌شوند.

مراکز وابسته به حرم شاه عبدالعظیم

آستان عبدالعظیم حسنی تنها شامل آرامگاه این بزرگوار و دو امامزاده طاهر(ع) و امامزاده حمزه(ع) نمی‌شود، بلکه چندین مکان مهم دیگر را نیز پوشش می‌دهد. یکی از آنها، مرکز نجوم و آسمان‌نما است که به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز نجوم و آسمان‌نما شناخته می‌شود. از جمله فعالیت‌های مرکز نجوم و آسمان نما آستان عبدالعظیم می‌توان به آموزش نجوم و علوم نوین، فعالیت‌های رصدی و سمینارهای نجومی، اشاره کرد. دو رصدخانه عهد جدید و عهد قدیم، کتابخانه تخصصی با برخورداری از چند هزار جلد کتاب در زمینه نجوم، فیزیک و…، ایستگاه هواشناسی و رصد رادیویی از جمله امکاناتی است که در این مرکز نجوم در دسترس است.

مرکز آموزش قرآن کریم، مرکز آموزش قرآن و حدیث، حوزه علمیه (خواهران و برادران)، مجتمع آموزشی حکمت، تعاون با مومنین و دارالشفا کوثر، از سایر مراکز وابسته به حرم عبدالعظیم حسنی به شمار می‌آیند.

بازار سنتی شاه عبدالعظیم

 

یکی از جذابیت‌های آستان عبدالعظیم و شهرری، بازار سنتی مجاور حرم است. این بازار که علی رغم وجود کالاهای جدید، هنوز هم حال و هوای بازارهای قدیمی و سنتی را حفظ کرده، محل مناسبی برای خرید سوغات زائران است. به غیر از کالاهای معمول، مغاره‌هایی که انواع و اقسام تسبیح، جانماز، مهر و… را عرضه می‌کنند، حال و هوای خاصی به بازار داده‌اند.

اگر بعد از زیارتی جانانه در حرم و پرسه زدن در بازار، گرسنه شده‌اید، اصلا نگران نشوید؛ کبابی‌های معروف بازار آماده‌اند تا با کباب‌های خوشمزه و لذیذ خود از شما پذیرایی کنند و خاطره‌ای دلچسب از این گردش کوتاه در ذهن‌تان باقی بگذارند.

شاه عبدالعظیم، مکانی برای زیارت و سیاحت

شاید در نگاه اول تصور کنید که آستان عبدالعظیم حسنی تنها محفلی برای زیارت است، اما این آستان با برخورداری از ویژگی‌های منحصر به فرد تاریخی و موقعیت فوق‌العاده شهر ری، ظرفیت ویژه‌ای برای گردش و سیاحت هم دارد. موزه بزرگ آستان، بازار سنتی و مرکز نجوم و آسمان‌نما از مکان‌هایی هستند که در سفر زیارتی خود می‌توانید سری هم به آنها بزنید و از سایر جوانب این بارگاه پربرکت بهره‌مند شوید.

آدرس شاه عبدالعظیم: تهران، شهرری، میدان نماز، خیابان کمیل، میدان شهرداری، خیابان مدرس، میدان مدرس، حرم شاه عبدالعظیم

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *